Tủ áo kiểu Ý thường không phải một chiếc tủ đứng riêng mà là một hệ thùng module, trong catalogue gọi là "armadio componibile", ghép lại thành cả mảng tường từ sàn gần tới trần, chọn kiểu cánh và chia ngăn bên trong theo nhu cầu. Cái làm nên vẻ Ý là mặt cánh phẳng lặng, khe hở giữa các cánh đều tăm tắp, tay nắm âm hoặc rất mảnh, và bên trong được tổ chức kỹ đến từng khay chia đồ trang sức.
Với phòng ngủ căn hộ Việt, tủ áo thường là món lớn nhất phòng, nên chọn sai kiểu cánh hoặc sai chiều sâu là cả phòng chật theo. Bài này so sánh các kiểu cánh, giải thích vì sao chiều sâu và chiều cao quan trọng hơn chiều rộng, cách chia ngăn bên trong, tủ cánh kính và phòng thay đồ, rồi đến chuyện giữ quần áo khô trong mùa nồm và những điều cần đo trước khi đặt một bộ tủ nhập. Việc đóng tủ tại chỗ bằng gỗ công nghiệp là chủ đề khác và không bàn ở đây.
Tủ áo module kiểu Ý hoạt động thế nào
Một hệ tủ áo Ý gồm các thùng có chiều rộng theo bước cố định, chẳng hạn vài cỡ quanh 45, 60, 90 và 120 cm, với nhiều mức chiều cao và hai mức chiều sâu. Người mua chọn số thùng để lấp kín chiều dài tường, chọn kiểu cánh cho cả mảng, rồi chọn phụ kiện bên trong cho từng thùng. Các thùng được bắt vít với nhau thành một khối và thường được neo vào tường.
Cách làm này có hai ưu điểm. Thứ nhất, mặt tủ liền mạch dù bên trong mỗi thùng một kiểu: thùng treo áo dài, thùng ngăn kéo, thùng giá gấp. Thứ hai, có thể đặt thêm hoặc đổi phụ kiện sau này mà không phải làm lại cả tủ, miễn là dòng sản phẩm đó còn được sản xuất. Đó là lý do nên hỏi người bán dòng tủ đã có mặt trên thị trường bao lâu và hãng còn bán phụ kiện rời không.
Hạn chế là kích thước theo bước module. Nếu tường dài 2,73 m mà thùng chỉ có bước 45 cm, sẽ thừa một khoảng phải lấp bằng tấm che hoặc tấm đệm cạnh. Hàng tốt có tấm đệm cắt theo kích thước để tủ kín từ tường tới tường; cách hoàn thiện khe ở trần và hai bên là chỗ phân biệt một bộ tủ Ý lắp kỹ với một bộ lắp vội. Khi xem tủ trưng bày, hãy nhìn vào chính chỗ tiếp giáp đó.
So sánh các kiểu cánh tủ áo
Kiểu cánh quyết định phòng cần bao nhiêu chỗ trống trước tủ, tủ sâu bao nhiêu và mở ra thấy được bao nhiêu phần bên trong. Bảng dưới so sánh năm kiểu thường gặp trong catalogue tủ áo Ý:
| Kiểu cánh | Cách hoạt động | Ưu điểm | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Cánh mở bản lề | Cánh quay ra ngoài trên bản lề | Mở thấy trọn từng thùng, ít cơ khí, dễ sửa | Cần khoảng trống trước tủ bằng chiều rộng cánh cộng chỗ đứng |
| Cánh trượt thường | Các cánh trượt chồng lên nhau trên ray | Không cần chỗ mở, hợp phòng hẹp | Mỗi lúc chỉ mở được một phần tủ; tủ phải sâu hơn để chứa ray |
| Cánh trượt đồng phẳng | Cánh bật ra rồi trượt, khi đóng nằm cùng một mặt phẳng | Mặt tủ phẳng như cánh mở, không cần chỗ mở | Cơ cấu phức tạp, cánh nặng, cần lắp chính xác |
| Cánh gập | Cánh gấp đôi theo kiểu xếp | Cần ít chỗ mở hơn cánh thường | Nhiều bản lề, dễ lệch nếu khung yếu |
| Không cánh, kệ mở | Thanh treo và giá để lộ | Rẻ, thoáng, dễ thấy đồ | Bụi bám nhiều; phòng ngủ trông bừa nếu không gọn gàng |
Phòng có lối đi trước tủ dưới khoảng 90 cm thì cánh trượt hoặc trượt đồng phẳng thường hợp hơn cánh mở. Ngược lại, với phòng đủ rộng, cánh mở cho trải nghiệm dùng tốt nhất vì thấy được toàn bộ đồ trong thùng một lúc, và ít bộ phận cơ khí hỏng theo năm tháng.
Chiều sâu, chiều cao và những con số nên đo
Chiều sâu cho móc treo. Áo treo trên móc cần khoảng 50 đến 55 cm bề ngang vai, nên thùng tủ treo áo thường sâu khoảng 55 đến 60 cm bên trong. Tủ quá nông thì áo phải treo xiên, cánh đóng cấn vào vai áo. Tủ cánh trượt cần thêm vài centimet cho ray phía trước.
Chiều cao so với trần. Tủ Ý có nhiều mức cao, phổ biến quanh 2,3 đến 2,6 m. Trần căn hộ Việt khoảng 2,7 đến 2,9 m. Khe còn lại phía trên có thể để trống, ốp tấm che kín tới trần, hoặc đặt thêm thùng trên. Che kín tới trần giúp không đọng bụi trên nóc tủ và mặt tủ trông liền với tường.
Chiều cao thanh treo. Thanh treo đơn cho áo dài, váy dài thường đặt cao để đồ không chạm đáy. Thanh treo đôi, một trên một dưới, chứa gấp đôi áo sơ mi và áo khoác ngắn. Thanh trên cao quá tầm với có thể dùng loại thanh treo hạ có tay kéo, kéo xuống ngang tầm mắt.
Sàn và tường thật. Sàn căn hộ hiếm khi phẳng tuyệt đối, tường hiếm khi vuông góc. Tủ tốt có chân tăng chỉnh ở đáy thùng để cân bằng, tấm che có thể cắt theo đường tường lệch. Đo chiều cao trần ở cả hai đầu tường, nếu chênh nhiều cần báo người bán để tính tấm che.
Đường vận chuyển. Thùng tủ Ý thường được giao rời từng tấm hoặc từng thùng đã lắp sẵn. Thùng lắp sẵn cao 2,5 m có thể không qua được cửa thang máy hay cầu thang nhà phố. Hỏi rõ hình thức giao hàng và đo đường vào trước khi đặt.
Chia ngăn bên trong: tổ chức theo cách bạn mặc đồ
Bên trong tủ mới là nơi dùng hằng ngày. Trước khi chọn phụ kiện, hãy đếm sơ bộ số áo treo, số áo gấp, số đôi giày và nhóm đồ hay dùng nhất của mỗi người. Các phụ kiện thường có trong hệ tủ áo Ý:
- Thanh treo đơn và đôi, có loại tích hợp đèn LED chiếu xuống giúp nhìn rõ màu áo.
- Ngăn kéo trong nằm sau cánh tủ, mặt trước bằng gỗ, kính hoặc da, có ray giảm chấn. Ngăn kéo trong giúp mặt tủ bên ngoài vẫn liền mạch.
- Khay chia có lót nỉ hoặc da cho đồng hồ, trang sức, cà vạt, thắt lưng; đặt ở ngăn kéo trên cùng, ngang tầm tay.
- Giá quần kéo ra, quần vắt ngang từng thanh, không nhăn đường ly.
- Giá giày nghiêng hoặc kéo ra, nên đặt thấp và có khe thoáng.
- Gương trong cánh hoặc gương kéo ra, hữu ích khi phòng không có chỗ treo gương đứng.
- Giỏ kéo bằng lưới hoặc vải cho đồ giặt chờ phân loại hay đồ mặc dở.
- Đèn cảm biến mở cánh, chạy pin hoặc nối nguồn, rất đáng giá với tủ cao tối màu.
Một quy tắc dễ áp: vùng ngang tầm từ hông đến vai dành cho đồ dùng hằng ngày; phía trên dành cho đồ theo mùa, chăn mền, vali; phía dưới dành cho giày và đồ nặng. Đồ dùng nhiều nhất không nên nằm sau cánh trượt bị chồng lên, vì phải đẩy cánh qua lại mỗi sáng.
Tủ cánh kính và phòng thay đồ
Cánh kính khung nhôm mảnh là một trong những hình ảnh đặc trưng của tủ áo Ý hiện đại: kính khói, kính trà hoặc kính trong, khung màu đồng hay đen, bên trong có đèn. Tủ kính làm phòng sâu hơn và biến quần áo thành một phần trang trí. Đổi lại, nó buộc bên trong luôn gọn gàng, và kính trong lộ mọi thứ. Kính khói hoặc kính mờ một phần là lựa chọn dung hoà: thấy được bóng dáng đồ, không lộ chi tiết.
Về an toàn, cánh kính cần là kính cường lực hoặc kính dán an toàn, nhất là khi nhà có trẻ nhỏ. Hỏi người bán loại kính và độ dày; cánh cao 2,4 m bằng kính thường rất nặng nên bản lề và ray phải đúng loại. Tủ kính cũng dễ thấy bụi bám ở mép, nên cần gioăng chắn bụi tốt.
Phòng thay đồ riêng, trong tiếng Ý gọi là "cabina armadio", thường là một góc phòng ngủ hoặc một phòng nhỏ có hệ khung đứng, thanh treo và kệ mở, không cần cánh. Nhiều căn hộ Việt có thể tận dụng một hành lang hẹp giữa phòng ngủ và phòng tắm làm phòng thay đồ. Lưu ý quan trọng: phòng thay đồ không nên thông trực tiếp với phòng tắm không có quạt hút, vì hơi ẩm sau mỗi lần tắm sẽ tràn vào đồ vải. Nếu bắt buộc thông nhau, phòng tắm cần quạt hút mạnh và có cửa đóng kín.
Giữ quần áo khô trong khí hậu nóng ẩm
Tủ áo kín, đặt sát tường, ít khi mở trong mùa nồm là môi trường dễ sinh mốc quần áo, đặc biệt đồ da, len và giày. Ở Ý, tủ áo hiếm khi phải lo chuyện này ở mức như miền Bắc Việt Nam, nên catalogue không nói tới. Người mua phải tự tính.
Vị trí là điều quan trọng nhất. Tránh đặt tủ áo áp vào tường ngoài hay bị thấm, tường chung với phòng tắm hoặc vách sau có đường ống nước. Nếu buộc phải đặt, nên để thùng tủ cách tường một khe vài centimet, che mặt bên bằng tấm che, và hỏi người bán có tấm hậu thoáng hay có thể khoan lỗ thông hơi phía sau và nóc không. Mặt sàn dưới tủ nên khô, không đặt tủ trực tiếp lên sàn vừa lau ướt.
Thói quen dùng cũng giúp nhiều: không cất đồ còn ẩm hay vừa là xong còn hơi nóng; mở cánh tủ cho thông gió vào những ngày khô ráo; đặt gói hút ẩm và thay định kỳ trong mùa nồm; bật hút ẩm phòng khi độ ẩm lên cao. Đồ da cất trong túi vải thoáng, không trùm kín bằng túi ni lông. Đèn trong tủ thời gian ngắn không đủ để làm khô đồ, đừng trông vào nó. Phần chăm đồ da và gỗ khi nồm ẩm được trình bày kỹ ở chuyên mục bảo quản.
Trước khi đặt một bộ tủ áo nhập
Tủ áo module đặt theo kích thước thường không đổi trả được. Trình tự nên theo:
- Đo chiều dài tường, chiều cao trần ở hai đầu và giữa, vị trí ổ điện, công tắc, cục lạnh điều hoà, cửa sổ và các đường ống âm tường nếu biết.
- Vẽ sơ bộ: mỗi thùng chứa gì, cánh loại gì, mở về phía nào, khoảng trống phía trước bao nhiêu.
- Yêu cầu người bán gửi bản vẽ mặt đứng và mặt bằng có ghi mã từng thùng, từng phụ kiện, màu, kiểu tay nắm, rồi đối chiếu trước khi ký.
- Hỏi thời gian sản xuất, hình thức giao hàng, ai lắp đặt, có neo tủ vào tường không và dùng vật tư gì cho loại tường nhà bạn.
- Hỏi chính sách bổ sung phụ kiện, thay cánh hỏng và thời gian bảo hành ray, bản lề, phần điện của đèn.
- Khi nhận, kiểm khe hở giữa các cánh đều nhau, cánh đóng không va, ray chạy êm hết hành trình, đèn sáng, ngăn kéo tự đóng êm.
Tủ cao luôn cần được neo vào tường để chống lật, kể cả khi trông có vẻ nặng và vững. Đây là chi tiết an toàn, nhất là với nhà có trẻ nhỏ hay trèo hoặc đu cánh tủ.
Câu hỏi thường gặp
Tủ áo cánh trượt có bền bằng cánh mở không?
Phụ thuộc vào chất lượng ray và độ nặng của cánh. Ray tốt chạy êm trong nhiều năm nếu được giữ sạch, không để vật kẹt dưới ray. Cánh mở có ít bộ phận hơn nên ít hỏng hơn, nhưng bản lề cũng cần chỉnh lại sau một thời gian dùng.
Tủ áo nên sâu 60 cm hay chọn loại nông hơn?
Nếu treo áo trên móc theo chiều ngang thì cần khoảng 55 đến 60 cm lòng tủ. Loại nông hơn chỉ hợp khi dùng giá gấp hoặc móc treo xoay mặt ra trước. Phòng hẹp có thể kết hợp: thùng treo sâu ở một đoạn, thùng nông ở đoạn khác.
Có nên làm tủ áo cao kịch trần không?
Che kín tới trần giúp không đọng bụi trên nóc và mặt tủ liền khối. Tuy nhiên, phần trên cùng khó với tới, chỉ nên chứa đồ theo mùa. Trần quá cao so với tủ có thể ốp tấm che thay vì đặt thêm thùng cho đỡ tốn.
Tủ áo kính có hợp nhà có trẻ nhỏ không?
Được nếu là kính cường lực hoặc kính dán an toàn, cánh có giảm chấn khi đóng và tủ được neo chắc vào tường. Nên chọn kính mờ hoặc kính khói để bên trong không cần lúc nào cũng gọn gàng, và giữ đồ nặng ở phía dưới.
Tủ áo nhập có lắp được trên tường thạch cao không?
Tủ đứng trên sàn nên tải chính dồn xuống sàn, nhưng vẫn phải neo vào tường để chống lật. Với tường thạch cao, cần bắt vào khung xương hoặc dùng vật tư neo chuyên dụng cho thạch cao. Hỏi đội lắp đặt trước và chỉ cho họ vị trí khung xương nếu biết.
Đèn trong tủ áo có an toàn khi chạy lâu không?
Đèn LED trong tủ thường dùng nguồn điện áp thấp và có cảm biến tự tắt khi đóng cánh. Hàng nhập cần kiểm bộ nguồn phù hợp điện lưới Việt Nam và có cách điện tốt. Đèn hỏng nên thay đúng loại, không tự đấu dây thêm vào tủ gỗ.