Phòng ngủ tông xanh dịu kiểu Ý thường không dùng xanh dương tươi mà dùng các sắc xanh đã pha xám, pha xanh lá hoặc pha đen: xanh xám, xanh xô thơm, xanh petrol, xanh đêm. Chúng được đặt thành một mảng lớn, thường ở tường đầu giường hoặc vỏ bọc giường, rồi được "sưởi ấm" bằng gỗ nâu, vải lanh màu kem và một điểm kim loại vàng đồng. Thiếu phần ấm đó, phòng xanh dễ thành lạnh, giống phòng khám hơn phòng ngủ.
Chọn đúng sắc xanh phụ thuộc vào ba thứ mà ảnh mẫu không cho thấy: hướng phòng và lượng nắng, ánh sáng đèn bạn sẽ dùng buổi tối, và màu sàn có sẵn. Bài này giải thích cách đọc các sắc xanh, đặt màu ở đâu, phối chất liệu nào, thử màu ra sao trước khi sơn cả phòng, và những lỗi khiến phòng xanh trông u ám trong căn hộ Việt.
Vì sao xanh dịu hay được chọn cho phòng ngủ, và giới hạn của nó
Nhiều người cảm thấy các màu lạnh, độ bão hoà thấp làm không gian có vẻ yên và rộng hơn, vì mắt cảm nhận chúng như lùi ra xa. Trong khí hậu nóng, một phòng ngủ xanh xám còn cho cảm giác mát về mặt thị giác. Đây là cảm nhận phổ biến được giới thiết kế dùng từ lâu; các nghiên cứu về màu sắc và tâm trạng cho kết quả không đồng nhất, nên không nên tin những lời hứa kiểu "màu xanh giúp ngủ ngon hơn".
Giới hạn của xanh là nó rất nhạy với ánh sáng. Cùng một mã sơn, dưới nắng trưa trông xanh nhạt trong trẻo, dưới bóng đèn trắng lạnh buổi tối trông xám xịt, dưới đèn vàng ấm lại ngả xanh lục. Phòng hướng bắc hoặc bị nhà bên che, ánh sáng tự nhiên đã ngả lạnh, xanh lạnh thêm vào sẽ làm phòng u. Phòng hướng tây nắng chiều gắt thì ngược lại, xanh giúp dịu bớt cảm giác nóng.
Vì vậy, câu hỏi đúng không phải "xanh nào đẹp" mà "xanh nào hợp ánh sáng của phòng này". Phần dưới đi từ bảng sắc xanh tới cách thử, để bạn quyết định dựa trên phòng thật chứ không dựa trên ảnh chụp ở một căn nhà khác, một vĩ độ khác.
Các sắc xanh thường gặp và cách dùng
Tên màu dưới đây là cách gọi mô tả, mỗi hãng sơn có mã riêng. Hãy dùng bảng để định hướng rồi xem mẫu thật:
| Sắc xanh | Mô tả | Hợp phòng | Phối tốt với |
|---|---|---|---|
| Xanh xám | Xanh dương pha nhiều xám, độ bão hoà thấp | Hầu hết phòng, kể cả căn hộ nhỏ | Gỗ sồi, vải kem, kim loại mạ đen |
| Xanh xô thơm (salvia) | Xanh pha lục và xám, gợi lá cây khô | Phòng nhiều nắng, hướng đông, tây | Gỗ óc chó, đất nung, lanh tự nhiên |
| Xanh petrol | Xanh lục lam đậm, sâu | Một mảng tường đầu giường, phòng có đèn ấm | Đồng thau, da nâu bò, trắng ngà |
| Xanh đêm | Xanh dương rất đậm, gần đen | Phòng rộng, nhiều đèn phụ, ai thích phòng tối để ngủ | Nhung, vàng đồng, gỗ màu mật ong |
| Xanh bột nhạt | Xanh dương rất nhạt, pha trắng | Phòng thiếu sáng nhưng cần chọn sắc hơi ấm | Trắng ngà, gỗ sáng, mây tre |
Màu đậm như petrol và xanh đêm làm góc phòng mờ đi, khiến ranh giới tường khó thấy, nên phòng nhỏ đôi khi lại trông sâu hơn chứ không chật hơn, miễn là có đủ ánh sáng phụ. Màu nhạt nhưng lạnh trong phòng thiếu sáng mới là trường hợp dễ hỏng nhất.
Đặt màu xanh ở đâu trong phòng
Tường đầu giường. Cách phổ biến nhất: sơn riêng mảng tường sau giường, ba tường còn lại để màu nền ấm như trắng ngà hay be. Đầu giường bọc vải sáng nổi lên trên nền xanh. Cách này dễ đổi ý sau này vì chỉ phải sơn lại một mặt.
Vỏ bọc giường hoặc đầu giường. Phòng giữ tường sáng, còn đầu giường bọc vải xanh làm khối màu chính. Cách này hợp người không muốn sơn tường hoặc ở nhà thuê. Vải xanh nên chọn loại có sợi pha màu, nhìn gần thấy nhiều sắc, sẽ có chiều sâu hơn vải xanh phẳng.
Sơn cả phòng một màu, kể cả trần. Cách táo bạo của nhiều nhà thiết kế Ý gần đây: tường và trần cùng một sắc xanh xám hoặc xô thơm nhạt, tạo cảm giác ôm. Chỉ nên làm khi phòng đủ cao và có đèn phụ tốt; trần 2,7 m sơn màu đậm sẽ thấy thấp.
Rèm, thảm, ga gối. Cách mềm nhất và rẻ nhất: tường trung tính, xanh xuất hiện qua rèm lanh, thảm và vỏ gối. Dễ thay theo mùa, nhưng nên giữ tối đa hai sắc xanh để không loạn.
Tủ áo và tủ ngăn kéo sơn mài. Cánh tủ sơn mài mờ màu xanh xám là chi tiết rất Ý. Nếu tủ áo chiếm cả một mặt tường, cân nhắc kỹ vì đó là mảng màu lớn nhất phòng và khó đổi.
Chất liệu làm cho phòng xanh ấm lên
Màu xanh là màu lạnh, nên phòng ngủ Ý tông xanh luôn có một "đối trọng" ấm. Đối trọng tốt nhất là gỗ có vân rõ, màu từ mật ong tới nâu sẫm: óc chó, sồi hun khói, tần bì nhuộm. Một chiếc tab đầu giường gỗ óc chó đặt trên nền tường xanh petrol là cặp phối gần như không bao giờ sai.
Lớp thứ hai là vải tự nhiên màu ấm: ga lanh màu yến mạch, chăn len màu kem, rèm lanh màu cát. Vải tự nhiên có độ không đều của sợi làm ánh sáng phản xạ mềm hơn, giảm cái phẳng lạnh của tường sơn. Hạn chế ga gối trắng tinh lạnh trong phòng xanh xám; trắng ngà hoặc trắng kem hợp hơn.
Lớp thứ ba là một điểm kim loại: đồng thau chải mờ ở chân đèn, tay nắm tủ, khung gương. Chỉ cần hai đến ba điểm nhỏ là đủ. Kim loại bóng mạ crôm hay inox làm phòng xanh lạnh thêm, nên dùng hạn chế. Nếu sàn là gạch xám lạnh, một tấm thảm len màu kem hoặc màu đất nhạt dưới giường sẽ kéo cả phòng ấm lại đáng kể.
Thử màu trước khi sơn cả phòng
Một lít sơn mẫu rẻ hơn nhiều so với việc sơn lại cả phòng. Cách thử đáng tin nhất:
- Chọn hai đến ba ứng viên gần nhau, chẳng hạn ba mức xanh xám từ nhạt đến vừa, thay vì ba màu khác hẳn nhau.
- Sơn mỗi màu lên một tấm bìa cứng hoặc tấm thạch cao khoảng 50 × 50 cm, hai lớp như sơn thật. Mẩu giấy nhỏ trong quạt màu không đủ để đánh giá.
- Đặt tấm thử lên đúng tường định sơn, sát đầu giường, và xem vào ba thời điểm: sáng, chiều, tối khi bật đèn ngủ thật.
- Đặt tấm thử cạnh vải bọc giường, mẫu gỗ tab và sàn hiện có. Màu đẹp khi đứng riêng có thể xung với sàn gạch ngả hồng.
- Chọn đèn trước, màu sau. Nếu sẽ dùng đèn khoảng 2.700 K, hãy thử dưới đèn đó; đèn khoảng 4.000 K sẽ cho kết quả khác hẳn.
- Khi phân vân giữa hai mức, thường nên chọn mức nhạt hơn một chút. Màu lên tường diện tích lớn trông đậm hơn mẫu nhỏ.
Nên hỏi chỉ số độ phản xạ ánh sáng của màu (LRV) nếu hãng sơn công bố: số càng cao màu càng phản xạ nhiều ánh sáng. Phòng thiếu sáng nên chọn màu có độ phản xạ cao hơn. Sơn hoàn thiện mờ hoặc mờ mịn hợp phòng ngủ hơn sơn bóng vì không loá đèn.
Xanh dịu trong ba hướng phong cách Ý
Cùng là phòng ngủ tông xanh, nhưng mỗi hướng phong cách Ý dùng màu xanh theo một cách. Biết mình đang theo hướng nào giúp chọn đúng sắc xanh và đúng chất liệu đi kèm, tránh pha ba thứ một lúc:
| Hướng phong cách | Sắc xanh thường dùng | Đi cùng | Cách đặt màu |
|---|---|---|---|
| Cổ điển, tân cổ điển kiểu Ý | Xanh nhạt pha xám, xanh trứng sáo | Phào chỉ trắng ngà, gỗ sơn kem, chi tiết vàng đồng | Cả bốn tường nhạt, phào và cửa sơn trắng ngà |
| Tối giản kiểu Milan | Xanh xám, xanh petrol, xanh đêm | Gỗ óc chó, kim loại sơn đen mờ, vải trơn | Một khối màu lớn: tường đầu giường hoặc cả đầu giường bọc |
| Địa Trung Hải, đồng quê | Xanh xô thơm, xanh nước biển đã bạc | Tường vữa trắng, đất nung, lanh, mây tre | Xanh ở cửa sổ, tủ gỗ sơn, vải; tường giữ màu vôi |
Hướng tối giản dễ áp nhất cho căn hộ, vì chỉ cần một mảng màu quyết đoán và vài món gỗ tốt. Hướng cổ điển cần phòng đủ rộng và phào chỉ để màu nhạt có chỗ tựa. Hướng Địa Trung Hải hợp nhà phố hoặc căn hộ ven biển có nhiều nắng, nơi sắc xanh bạc màu trông tự nhiên.
Dù theo hướng nào, nên giữ trần màu sáng hơn tường nếu phòng không cao, và để ít nhất một mặt phẳng lớn có màu ấm, thường là sàn hoặc tấm thảm, làm nền cho mảng xanh. Một căn phòng có cả tường, trần, sàn và đồ vải cùng tông lạnh rất khó ở được lâu dù ảnh chụp trông đẹp.
Điều chỉnh theo vùng khí hậu và theo mùa
Ở miền Bắc, mùa đông lạnh và ẩm kéo dài vài tháng. Một phòng ngủ xanh xám vốn mát mắt vào mùa hè có thể trở nên lạnh lẽo vào tháng Một. Cách xử lý không phải sơn lại mà là đổi lớp vải theo mùa: chăn len hoặc chăn bông màu kem, mật ong, nâu đất; thêm một tấm thảm len dày dưới giường; vỏ gối nhung màu gạch. Tường xanh giữ nguyên, phòng vẫn ấm lên rõ rệt.
Ở miền Nam và miền Trung, nắng quanh năm, phòng ngủ hướng tây nhận nhiệt lớn buổi chiều. Sắc xanh xô thơm hoặc xanh xám vừa làm dịu cảm giác nóng, lại không bị bạc nhanh như các sắc xanh tươi. Vải xanh đậm ở rèm phía cửa kính sẽ bạc màu sau vài mùa nắng, nên đặt lớp vải màu ở phía trong, lớp sáng màu phía ngoài.
Một điều ít ai nghĩ tới là màu sơn trong phòng có điều hoà chạy liên tục và bị nồm theo mùa: sơn nội thất loại lau chùi được và có khả năng chống nấm mốc nên được ưu tiên cho phòng ngủ, đặc biệt mảng tường ngoài. Màu đậm lộ vệt mốc và vệt nước rõ hơn màu nhạt, nên tường ngoài hay thấm thì hạn chế dùng xanh đậm.
Những lỗi làm phòng xanh trông u ám
Xanh lạnh trong phòng hướng bắc, thiếu nắng. Ánh sáng tự nhiên đã ngả lạnh; nếu thêm xanh pha xám lạnh, phòng sẽ ảm đạm cả ngày. Chọn sắc xanh có chút lục hoặc chút vàng, như xô thơm, và dùng đèn ấm.
Đèn trắng lạnh buổi tối. Rất nhiều căn hộ lắp sẵn đèn âm trần ánh sáng trung tính hoặc lạnh. Dưới ánh sáng đó, mọi sắc xanh đều xỉn đi. Đổi bóng ấm cho phòng ngủ là việc nhỏ nhưng thay đổi rõ nhất.
Quá nhiều sắc xanh. Tường xanh xám, rèm xanh dương, ga xanh lục, thảm xanh ngọc cùng lúc làm phòng rối. Giữ một sắc chính và tối đa một sắc phụ gần nó.
Không có gỗ hay vải ấm. Tường xanh, tủ trắng bóng, sàn gạch xám, ga trắng: đủ các yếu tố lạnh. Thêm ít nhất một món gỗ và một lớp vải màu kem.
Sơn bóng cả mảng tường. Tường xanh đậm sơn bóng phản chiếu đèn ngủ thành vệt sáng, lộ mọi chỗ gồ trên tường. Phòng ngủ nên dùng sơn mờ.
Câu hỏi thường gặp
Phòng ngủ cho người lớn tuổi có nên dùng xanh không?
Được, nhưng nên chọn sắc nhạt và ấm hơn, tránh xanh đậm làm phòng tối, vì mắt người lớn tuổi cần nhiều ánh sáng hơn để nhìn rõ. Bổ sung đèn ngủ chân tường dẫn lối ra cửa và giữ tương phản giữa sàn và đồ đạc để tránh vấp ngã.
Xanh petrol có hợp căn hộ nhỏ không?
Hợp nếu chỉ dùng một mảng, thường là tường đầu giường, và phòng có đủ đèn phụ. Màu đậm làm mờ góc phòng nên đôi khi tạo cảm giác sâu. Tránh sơn cả bốn tường và trần bằng petrol trong phòng dưới 12 m² có trần 2,7 m.
Sàn gỗ màu vàng cam có hợp tường xanh không?
Xanh và cam là cặp màu bổ túc, nên sàn vàng cam làm tường xanh nổi rất mạnh. Nếu thấy quá chói, chọn xanh pha nhiều xám để giảm tương phản và đặt một tấm thảm màu trung tính dưới giường để ngăn hai màu chạm nhau trực tiếp.
Có nên dùng giấy dán tường màu xanh thay sơn?
Giấy dán tường có hoa văn nhẹ hoặc vân vải tạo chiều sâu mà sơn không có. Trong khí hậu nồm, nên chọn loại chịu ẩm và thi công trên tường đã khô, chống thấm tốt; tường ngoài hay bị thấm thì sơn vẫn an toàn hơn.
Phòng ngủ trẻ lớn có nên làm tông xanh như phòng bố mẹ?
Không cần giống. Trẻ lớn thường muốn tự chọn màu cho phòng mình; xanh dịu là nền tốt để các con thêm đồ cá nhân. Tránh màu quá đậm nếu phòng kiêm góc học tập, vì bàn học cần nhiều ánh sáng.
Rèm cản sáng màu xanh đậm có làm phòng nóng hơn không?
Vải màu đậm hấp thụ nhiệt nhiều hơn ở mặt hướng ra cửa kính. Với cửa hướng tây, nên chọn rèm cản sáng có lớp tráng sáng màu ở mặt ngoài, hoặc thêm lớp rèm mỏng sáng màu phía cửa kính, còn màu xanh đậm để ở mặt quay vào phòng.