Kệ tivi kiểu Ý thường không phải một cái giá nhiều ngăn hở, mà là một khối tủ thấp và dài, mặt phẳng, cánh trơn không tay nắm hoặc tay nắm âm, đứng trên chân mảnh hoặc treo hẳn lên tường. Màn hình chỉ là một vật đặt trên đó; thứ định hình mảng tường là tỉ lệ ngang của khối tủ, chất liệu mặt và khoảng hở dưới gầm.
Muốn có một mảng kệ tivi đúng tinh thần Ý trong phòng khách nhà phố hay căn hộ, cần quyết định bốn thứ theo thứ tự: chiều dài so với tường, chiều cao so với tầm mắt khi ngồi sofa, chất liệu mặt chịu được khí hậu nóng ẩm, và đường đi của dây điện, thiết bị. Bài này đi lần lượt qua từng chuyện, kèm danh sách câu nên hỏi người bán khi xem hàng.
Vì sao người Ý chuộng tủ thấp hơn giá kệ cao
Trong tiếng Ý có từ madia, vốn chỉ chiếc rương gỗ dùng nhào bột làm bánh mì ở nhà quê, về sau thành tên gọi chung cho tủ thấp đặt sát tường ở phòng ăn, phòng khách. Từ chiếc tủ chứa đồ đó, các nhà thiết kế Ý thời hậu chiến làm ra những khối tủ dài, thấp, mặt gỗ hoặc sơn mài, đặt dưới tranh hay gương. Khi tivi vào nhà, nó được đặt lên chính khối tủ ấy, thay vì một chiếc giá chuyên dụng.
Lý do thẩm mỹ rất rõ: một khối ngang thấp làm căn phòng trông rộng và trần trông cao hơn, vì mắt đọc được một đường chân trời liền mạch. Giá kệ cao nhiều ngăn hở thì ngược lại, chia mảng tường thành nhiều ô nhỏ, đồ bày lỉnh kỉnh, bụi bám nhiều. Với căn hộ trần chỉ khoảng 2,7–2,9 m ở Việt Nam, đường ngang thấp này đặc biệt có lợi.
Lý do công năng cũng không kém: tủ có cánh giấu được đầu thu, bộ phát wifi, hộp điều khiển, đồ chơi trẻ con, giấy tờ lặt vặt. Phòng khách kiểu Ý đẹp phần lớn nhờ bề mặt trống, mà muốn trống thì phải có chỗ cất. Một khối tủ thấp đủ dài thường gánh được việc này mà không cần thêm tủ trang trí khác.
Tỉ lệ: chiều dài, chiều cao, độ sâu
Các con số dưới đây là thông lệ trong thiết kế nội thất, dùng để khởi đầu rồi chỉnh theo phòng thật, không phải quy chuẩn bắt buộc:
| Kích thước | Thông lệ hay dùng | Lý do |
|---|---|---|
| Chiều dài tủ | Dài hơn màn hình rõ rệt, thường bằng khoảng 1,5 lần chiều ngang màn hình trở lên, hoặc chiếm phần lớn mảng tường | Màn hình không bị “chênh vênh”, khối tủ đủ làm nền |
| Chiều cao mặt tủ | Thấp, khoảng 40–55 cm tính từ sàn | Đặt màn hình lên thì tâm màn hình gần tầm mắt người ngồi |
| Tâm màn hình | Gần tầm mắt khi ngồi, thường quanh 100–110 cm từ sàn với sofa ngồi thấp | Cổ không phải ngửa lên khi xem lâu |
| Độ sâu tủ | Khoảng 40–50 cm | Đủ cho đầu thu, loa thanh, không lấn lối đi |
| Khe hở dưới gầm | Chân 12–20 cm hoặc treo tường | Lộ sàn cho phòng thoáng và robot hút bụi đi qua |
Một sai lầm phổ biến là chọn tủ thấp nhưng lại treo màn hình rất cao phía trên, kiểu treo trong quán cà phê. Khi ngồi sofa kiểu Ý vốn có mặt ngồi thấp, người xem phải ngửa cổ suốt buổi. Cách kiểm đơn giản: ngồi xuống sofa, nhìn thẳng tự nhiên, điểm mắt chạm tường là khu vực nên đặt tâm màn hình.
Với phòng khách hẹp ngang, đừng cố nhồi tủ dài hết tường nếu tường đó còn có cửa đi hoặc cửa sổ; khối tủ nên dừng cách cạnh cửa ít nhất một bàn tay để không bị cảm giác chen chúc.
Ba kiểu kệ tivi Ý hay gặp và hợp với nhà nào
Tủ thấp đứng trên chân. Kiểu gần với madia cổ điển và hiện đại giữa thế kỷ 20: khung gỗ, chân gỗ thon hoặc kim loại mảnh, cánh trượt hoặc cánh lật. Hợp nhà phố có sàn gỗ, tường gạch đặc khó khoan treo, hoặc chủ nhà hay đổi bố cục vì kê lại dễ.
Tủ treo tường liền khối. Kiểu tối giản Milan: thân tủ bắt lên tường bằng ray treo, đáy cách sàn chừng một gang tay, mặt sơn mài mờ hoặc veneer gỗ. Trông nhẹ nhất, sàn sạch nhất. Đòi hỏi tường chịu lực: tường gạch đặc hoặc vách được gia cố; vách thạch cao trơn thì phải có khung gia cường từ trước.
Hệ tường module. Các hãng Ý làm hệ tủ ghép: tủ thấp, tấm ốp tường, kệ hở, tủ treo, chọn từng khối rồi ráp thành cả mảng. Hợp căn hộ cần nhiều chỗ chứa mà muốn một mặt phẳng liền. Nhược điểm là phụ thuộc đúng kích thước khối của hãng, tường Việt lệch vài phân thì phải xử lý phần dư bằng tấm ốp.
Kiểu nên tránh nếu muốn tinh thần Ý. Kệ tivi kiểu tân cổ điển chạm trổ nhiều, mạ vàng, hay kệ gỗ công nghiệp dán giấy vân bóng nhiều ngăn hở hai bên. Chúng không sai, nhưng là một ngôn ngữ khác, đặt cạnh sofa Ý dáng thấp sẽ thấy lạc.
Chất liệu mặt tủ: chọn theo khí hậu và thói quen
Đồ Ý dùng nhiều chất liệu đẹp nhưng không phải chất nào cũng bền như nhau trong nhà Việt. Điểm cần cân nhắc với từng loại:
- Sơn mài mờ (matt lacquer): mặt phẳng, màu đều, ít bám vân tay hơn sơn bóng. Vết xước nhỏ khó dặm cho khớp màu, nên cẩn thận với đồ kim loại đặt lên.
- Sơn mài bóng: sang và phản chiếu ánh sáng làm phòng rộng hơn, nhưng lộ bụi, lộ vân tay, lộ vết xoáy khi lau sai khăn. Hợp nhà ít trẻ nhỏ.
- Veneer gỗ óc chó, sồi, tần bì: ấm, hợp sàn gỗ. Cần hỏi lớp phủ là dầu hay sơn PU; lớp dầu đẹp tự nhiên hơn nhưng phải dưỡng định kỳ, dễ loang vết cốc nước.
- Mặt đá marble hoặc đá thiêu kết: đẹp và mát tay, nhưng marble ăn mòn bởi axit (chanh, giấm, nước ngọt) và hút vết bẩn nếu không phủ chống thấm. Đá thiêu kết (sintered stone) bền vết bẩn hơn, nhìn gần vẫn có thể phân biệt.
- Kính hun khói, kính mờ cho cánh: nhẹ mắt, thấy thoáng đồ bên trong. Đồ cất phải gọn, nếu không cánh kính tố cáo ngay.
- Phụ kiện: ray trượt giảm chấn, bản lề cánh lật, nút nhấn mở (push-to-open). Phụ kiện là phần hỏng sớm nhất; hỏi tên nhà sản xuất phụ kiện và chế độ bảo hành riêng cho phần này.
Trong khí hậu nồm ẩm, mặt sau và đáy tủ đặt sát tường là nơi hơi ẩm đọng nhiều nhất. Nếu tường là tường ngoài, hướng nắng chiều, nên để khe hở vài phân giữa tủ và tường cho không khí lưu thông, và kiểm tra tường có thấm không trước khi lắp tủ treo.
Giấu dây và thiết bị: phải tính trước khi khoan
Phòng khách kiểu Ý gần như không chấp nhận dây điện lòng thòng. Việc này quyết định ở giai đoạn đi điện, không phải lúc lắp tủ:
- Chốt vị trí màn hình và tủ trên bản vẽ trước, rồi mới đặt ổ cắm, cổng mạng, cổng ăng-ten sau lưng màn hình và trong lòng tủ.
- Đi ống luồn dây âm tường từ sau màn hình xuống lòng tủ, đường kính đủ rộng để sau này luồn thêm cáp mà không phải đục.
- Hỏi tủ có khoét lỗ đi dây ở hậu tủ và có lỗ thoát nhiệt cho đầu thu, bộ phát wifi không; thiết bị điện tử nhốt trong hộc kín dễ nóng và rớt sóng.
- Nếu dùng cánh gỗ hoặc sơn mài đóng kín, cân nhắc bộ chuyển tín hiệu điều khiển hồng ngoại hoặc thiết bị điều khiển qua sóng vô tuyến để không phải mở cánh mỗi lần đổi kênh.
- Với tủ treo, đánh dấu đường điện âm tường trước khi khoan bắt ray, tránh khoan trúng dây; phần lắp điện giao thợ điện có nghề.
- Để một ổ cắm phụ trong lòng tủ cho máy hút ẩm mini hay đèn hắt nếu muốn dùng sau này.
Đèn LED hắt dưới gầm tủ treo là chi tiết hay gặp trong phòng khách Ý hiện đại; nếu làm, chọn ánh sáng ấm, độ sáng thấp, nguồn đặt chỗ dễ thay.
Bày gì lên mặt tủ để giữ tinh thần Ý
Tinh thần chung là ít mà chất. Một mặt tủ dài ba mét có thể chỉ cần màn hình, một đèn bàn thiết kế ở một đầu, một chồng sách khổ lớn và một bình gốm ở đầu kia. Khoảng trống giữa các vật quan trọng như chính các vật.
Bố cục bất đối xứng thường tự nhiên hơn đối xứng: màn hình lệch một bên tâm tủ, phía còn lại là một nhóm vật cao thấp khác nhau. Nếu bắt buộc đặt màn hình chính giữa, nên bày hai đầu tủ hai nhóm vật khác chiều cao để mắt không thấy cứng.
Tránh biến mặt tủ thành nơi trưng bày quà lưu niệm, ảnh khung nhỏ, cây giả chen nhau. Nếu cần chỗ cho những thứ đó, một kệ hở riêng hoặc tủ kính ở tường khác sẽ đỡ rối hơn. Phần trang trí kệ tivi chi tiết, bày đồ hai bên màn hình, đã có nhiều hướng dẫn chung; ở đây chỉ nhấn rằng với đồ Ý, mặt tủ đẹp là mặt tủ để thở.
Câu nên hỏi người bán khi xem kệ tivi “hàng Ý”
Kệ tivi là món dễ bị gắn mác “thiết kế Ý” nhất vì hình dáng đơn giản. Trước khi đặt cọc, nên hỏi rõ:
- Thân tủ làm bằng gì: gỗ tự nhiên, ván MDF hay ván dăm phủ veneer, và độ dày bao nhiêu.
- Mặt sơn là sơn mài nhiều lớp hay sơn phủ một lớp; có bảng mẫu màu của hãng không.
- Sản xuất ở đâu, hàng có sẵn hay đặt theo đơn, có tài liệu xuất xứ và tờ hướng dẫn lắp của hãng không.
- Tủ treo dùng ray loại gì, chịu tải bao nhiêu theo công bố, ai chịu trách nhiệm nếu tường không đủ chắc.
- Bảo hành phần thân, phần sơn và phần phụ kiện tách riêng thế nào; ai là người bảo hành tại Việt Nam.
- Hàng trưng bày có giảm không, và đã trưng bao lâu, có vết xước hay phai màu do đèn showroom không.
Câu trả lời mập mờ ở hai mục đầu thường là dấu hiệu nên xem thêm nơi khác. Cách kiểm giấy tờ nhập khẩu chi tiết được bàn riêng ở danh mục thẩm định hàng Ý nhập khẩu của trang.
Câu hỏi thường gặp
Kệ tivi treo tường có hợp nhà phố tường gạch cũ không?
Hợp nếu tường là gạch đặc còn chắc và không thấm. Tường gạch lỗ hoặc tường đã bong vữa thì phải dùng tắc kê hoá chất hoặc gia cố, và nên để thợ có kinh nghiệm khảo sát. Nếu tường có dấu hiệu ẩm, ưu tiên tủ đứng trên chân để tránh mốc mặt sau.
Có nên treo tivi lên tường rồi đặt tủ thấp bên dưới không?
Được, nhưng giữ khoảng cách nhỏ giữa đáy màn hình và mặt tủ, thường chỉ một gang tay, để hai thứ đọc thành một cụm. Treo quá cao so với tủ thì màn hình tách rời và người ngồi sofa thấp phải ngửa cổ.
Tủ thấp kiểu Ý nên có tay nắm hay không?
Kiểu tối giản thường dùng tay nắm âm, rãnh khoét ở mép cánh hoặc nút nhấn mở. Nhà có trẻ nhỏ hay mở tủ liên tục nên chọn rãnh khoét hoặc tay nắm âm, vì nút nhấn mở dễ bị bấm bừa và hay lệch sau một thời gian.
Mặt tủ sơn mài bóng có dùng được ở phòng khách nhiều nắng không?
Dùng được nếu tránh nắng chiếu trực tiếp lâu ngày, vì tia cực tím có thể làm phai màu và lộ chênh màu chỗ đặt vật. Nên có rèm hoặc phim cách nhiệt ở cửa kính, và xoay vị trí đồ bày định kỳ để màu mặt tủ đều.
Phòng khách dưới 15 m² có nên dùng kệ tivi dài không?
Có thể, miễn là tủ thấp và nông, độ sâu chừng 35–40 cm, treo tường hoặc chân mảnh. Một khối dài liền mạch làm phòng nhỏ trông rộng hơn nhiều khối nhỏ rời nhau. Điều cần tránh là tủ sâu và cao, chiếm thể tích nhìn.
Kệ tivi “thiết kế Ý” sản xuất nơi khác có phải hàng giả không?
Không hẳn. Nhiều hãng thiết kế ở Ý nhưng sản xuất một phần ở nước khác, và cũng có xưởng chỉ làm theo phong cách Ý. Vấn đề là người bán có nói đúng xuất xứ hay không. Hỏi rõ nơi sản xuất và xem giấy tờ đi kèm trước khi trả giá như hàng sản xuất tại Ý.