Đệm sofa Ý thường thuộc một trong ba kiểu: mút polyurethane nhiều lớp tỉ trọng khác nhau, mút bọc trong áo lông vũ, hoặc đệm lông vũ chia ngăn có lõi mút mỏng. Mút giữ dáng và dễ chăm; lông vũ cho cảm giác lún mềm, “ôm” người nhưng phải vỗ lại thường xuyên; kiểu kết hợp cố gắng lấy cả hai.
Chọn đệm là chọn cách bạn muốn ngồi: ngồi thẳng tiếp khách, ngả lưng xem phim, hay nằm dài đọc sách. Bài này giải thích từng loại, cách đọc thông số tỉ trọng và độ cứng, vì sao sofa lông vũ trông “nhàu” là chủ ý, và loại nào hợp nhà Việt nóng ẩm, có trẻ nhỏ, có người lớn tuổi.
Lớp đệm làm gì trong một chiếc sofa
Khung và lớp đỡ quyết định sofa có bền không; lớp đệm quyết định ngồi có dễ chịu không và sofa có giữ được dáng như ngày đầu không. Ba chức năng của đệm là phân bố trọng lượng người ngồi, tạo độ lún vừa phải, và hồi lại hình dáng khi người đứng dậy.
Ở sofa Ý hiện đại, đệm ít khi là một khối mút đơn. Thường là một lõi mút chịu lực ở giữa, bọc thêm lớp mút mềm hơn bên ngoài, rồi một lớp bông tấm hoặc sợi polyester để bề mặt mềm mại, sau đó mới tới vỏ bọc. Có hãng thêm lớp lông vũ ở ngoài cùng. Mỗi lớp mang một vai trò, và người bán có hiểu biết sẽ kể được từng lớp.
Hiểu cấu tạo đệm giúp tránh một ngộ nhận phổ biến: đệm càng mềm càng sang. Thật ra đệm quá mềm khiến người ngồi lún sâu, lưng không được đỡ, ngồi lâu mỏi; đệm mềm cũng thường nhanh xẹp hơn. Sofa tốt là sofa có mặt ngoài mềm nhưng lõi đủ chắc.
So sánh ba kiểu đệm
Bảng tóm tắt điểm khác nhau khi dùng hằng ngày; mức độ cụ thể tuỳ chất lượng từng mẫu:
| Tiêu chí | Mút nhiều lớp | Mút bọc lông vũ | Lông vũ chia ngăn |
|---|---|---|---|
| Cảm giác ngồi | Chắc, nảy, đều | Mặt ngoài lún mềm, lõi đỡ | Lún sâu, ôm người |
| Giữ dáng | Tốt, ít phải chỉnh | Khá, cần vỗ đệm định kỳ | Phải vỗ hằng ngày, trông nhàu |
| Chăm sóc | Dễ | Trung bình | Tốn công |
| Trong khí hậu ẩm | Ít bị ảnh hưởng nếu vỏ thoáng | Lông vũ có thể bết, có mùi nếu ẩm lâu | Nhạy với ẩm nhất |
| Người dị ứng | Thường ổn | Cần lông vũ đã xử lý sạch | Cần cân nhắc kỹ |
| Hợp với | Gia đình có trẻ, người thích gọn gàng | Người muốn êm mà vẫn gọn | Phòng thư giãn, người thích phong cách thả lỏng |
Nhiều người lần đầu thấy sofa lông vũ ở showroom trông hơi nhàu và nghĩ đó là lỗi. Thực ra vẻ thả lỏng ấy là một phần tinh thần của nhiều mẫu sofa Ý hiện đại; nếu bạn thích đệm luôn phẳng căng như mới, hãy chọn mút hoặc mút bọc lông vũ với tỉ lệ lông thấp.
Đệm lưng và đệm ngồi có thể khác nhau: nhiều sofa dùng lông vũ cho đệm lưng để êm và mút cho đệm ngồi để giữ dáng.
Đọc thông số mút: tỉ trọng không phải độ cứng
Tỉ trọng. Khối lượng mút trên một mét khối, thường ghi bằng kg/m³. Tỉ trọng nói lên lượng vật liệu, liên quan nhiều tới độ bền và khả năng giữ dáng. Mút tỉ trọng thấp nhẹ, rẻ, nhanh xẹp.
Độ cứng. Lực cần để nén mút tới một mức nhất định, các nhà sản xuất đo theo những tiêu chuẩn riêng. Một khối mút tỉ trọng cao vẫn có thể mềm, và ngược lại. Vì vậy đừng nghe “mút 40” rồi kết luận nó cứng hay mềm.
Độ hồi. Mút hồi nhanh cho cảm giác nảy; mút hồi chậm, hay gọi là mút hoạt tính hoặc memory foam, ôm theo người rồi từ từ trở lại. Mút hồi chậm trong khí hậu nóng có thể giữ nhiệt, ngồi lâu thấy bí.
Mặt ngồi và lưng khác nhau. Thông thường đệm ngồi dùng mút tỉ trọng cao hơn đệm lưng, vì chịu tải lớn hơn. Hỏi người bán con số cho từng phần, không chỉ một con số chung.
Câu nên hỏi. Đệm ngồi gồm mấy lớp, mỗi lớp mút gì, tỉ trọng bao nhiêu theo công bố; có lớp lông vũ không, tỉ lệ lông vũ và lông tơ bao nhiêu; đệm có tháo vỏ ra được không. Người bán không trả lời được thì ít nhất phải cung cấp được tài liệu của nhà sản xuất.
Lông vũ: điều cần biết trước khi chọn
Lông vũ dùng trong đệm sofa thường là lông vịt hoặc ngỗng, trộn giữa lông có cuống và lông tơ. Lông tơ càng nhiều thì càng mềm, nhẹ và đắt; lông có cuống nhiều thì đệm chắc hơn nhưng có thể có cảm giác lạo xạo và đôi khi cuống đâm ra vỏ. Người bán nên nói rõ tỉ lệ này.
Đệm lông vũ tốt được chia ngăn bên trong để lông không dồn hết về một phía. Dù vậy, sau khi ngồi, lông sẽ dồn lại và đệm lõm xuống; cần vỗ và xoay đệm để lông phân bố lại. Đây là việc hằng ngày với đệm lông vũ nguyên chất và hằng tuần với đệm mút bọc lông vũ.
Trong khí hậu nồm ẩm, lông vũ hút ẩm, có thể bết và có mùi nếu phòng ẩm lâu ngày mà không thông gió. Nhà ở tầng thấp, gần sông, hay đóng cửa đi vắng dài ngày nên cân nhắc. Có thể giảm rủi ro bằng cách bật hút ẩm hoặc điều hoà chế độ khô trong mùa nồm, phơi gió vỏ đệm định kỳ nếu tháo được.
Một khía cạnh khác là nguồn gốc lông. Một số nhà sản xuất công bố lông được thu theo tiêu chuẩn về đối xử với động vật hoặc là phụ phẩm của ngành thực phẩm. Nếu điều này quan trọng với bạn, có thể chọn đệm sợi tổng hợp mô phỏng lông vũ; cảm giác không hoàn toàn giống nhưng dễ chăm và không lo dị ứng.
Chọn đệm theo người dùng trong nhà
Không có đệm “tốt nhất”, chỉ có đệm hợp người ngồi. Một số gợi ý theo hoàn cảnh hay gặp:
- Gia đình có trẻ nhỏ: mút nhiều lớp hoặc mút bọc lông vũ tỉ lệ thấp, vỏ tháo giặt được. Trẻ nhảy nhót trên đệm lông vũ làm lông dồn và vỏ chóng giãn.
- Người lớn tuổi, người đau lưng: mặt ngồi chắc, không quá sâu, chiều cao mặt ngồi vừa đủ để đứng lên dễ. Đệm lún sâu khiến việc đứng dậy khó và mỏi lưng.
- Người hay nằm dài trên sofa: đệm ngồi chắc kết hợp đệm lưng mềm, có thể thêm gối tựa rời bằng lông vũ.
- Phòng khách tiếp khách là chính: mút giữ dáng, sofa luôn gọn gàng, không phải vỗ đệm trước khi khách tới.
- Phòng sinh hoạt riêng, phòng xem phim: lông vũ hoặc mút bọc lông vũ, sofa sâu, ưu tiên cảm giác thư giãn.
- Người dị ứng bụi, lông: mút hoặc sợi tổng hợp, vỏ tháo giặt được.
Luôn ngồi thử ít nhất mười lăm phút ở tư thế bạn hay ngồi ở nhà, không chỉ ngồi vài giây. Mang theo người hay dùng sofa nhất trong nhà cùng đi thử.
Vỏ đệm, lớp lót và khoá kéo: phần ít ai hỏi
Cảm giác ngồi và tuổi thọ đệm không chỉ nằm ở lõi. Lớp ngoài cùng cũng có vai trò, và đây là những chi tiết nên xem khi kiểm một chiếc đệm sofa Ý:
- Lớp lót trong: giữa lõi và vỏ ngoài thường có một lớp vải lót bọc kín lõi. Lớp lót giúp kéo vỏ ngoài ra giặt mà lõi không bị xô lệch, và giữ lông vũ không lọt ra. Đệm không có lớp lót thì khi tháo vỏ dễ làm vụn mép mút.
- Khoá kéo: khoá chạy dọc mặt sau hoặc mặt đáy, đủ dài để đưa lõi ra vào. Khoá ngắn quá thì mỗi lần tháo vỏ rất vất vả và dễ rách đường may hai đầu khoá.
- Đường viền mép đệm: viền nổi, viền phẳng hay mép may gấp tạo nên dáng của sofa. Mép đệm vuông sắc giữ được lâu khi lõi mút đủ chắc và lớp bông bọc mép đều.
- Độ khít của vỏ: vỏ quá rộng thì nhăn và xô sau vài tuần ngồi; vỏ quá chật thì ép lõi, đệm cứng hơn dự tính và khó lắp lại sau khi giặt.
- Vải lót đáy chống trượt: một số đệm rời có mặt đáy bằng vải ma sát cao để không trượt khỏi khung khi ngồi xuống. Chi tiết nhỏ nhưng rất dễ chịu khi dùng hằng ngày.
- Lỗ thoát khí: đệm bọc da kín cần chỗ cho không khí ra vào khi nén; thiếu nó, ngồi xuống nghe tiếng xì và vỏ da căng phồng ở mép.
Với vỏ vải tháo được, hỏi hướng dẫn giặt của nhà sản xuất: nhiều vỏ chỉ nên giặt khô hoặc giặt nước lạnh, không sấy nóng, vì co rút vài phần trăm là đủ để không lắp lại vừa lõi. Một số hãng Ý bán vỏ thay thế theo mẫu; biết trước điều này giúp sofa sống lâu hơn nhiều so với chiếc khung.
Đệm xẹp: nhận biết và xử lý
Mọi đệm đều xẹp dần, khác nhau ở tốc độ. Các bước giữ đệm lâu và xử lý khi đã xẹp:
- Xoay và đổi chỗ đệm ngồi định kỳ nếu đệm rời và giống nhau, để chỗ hay ngồi không lún riêng.
- Vỗ đệm lông vũ từ các cạnh vào giữa để lông phân bố lại.
- Tránh ngồi lên tay vịn và mép trước đệm; đây là chỗ lún nhanh nhất.
- Khi đệm đã lõm rõ dù vỗ lại, hỏi người bán hoặc hãng xem có bán lõi đệm thay thế đúng mẫu không.
- Nếu hãng không còn cung cấp, thợ bọc nệm có thể thay lõi mút; yêu cầu loại mút có tỉ trọng ngang hoặc cao hơn lõi cũ và giữ nguyên vỏ.
- Sofa còn bảo hành thì liên hệ bảo hành trước, đừng tự mở đệm.
Chuyện thay mút, bọc lại toàn bộ sofa được bàn kỹ ở danh mục bảo quản và phục hồi đồ Ý của trang.
Câu hỏi thường gặp
Đệm sofa lông vũ có hợp nhà ở Hà Nội mùa nồm không?
Dùng được nếu kiểm soát độ ẩm trong phòng: bật hút ẩm hoặc điều hoà chế độ khô khi nồm, đóng cửa lúc không khí bên ngoài ẩm. Nếu nhà hay đóng kín đi vắng dài ngày, đệm mút hoặc mút bọc lông vũ tỉ lệ thấp sẽ đỡ lo mùi và bết hơn.
Làm sao biết đệm có lông vũ thật hay sợi tổng hợp?
Hỏi tài liệu thành phần của nhà sản xuất và xem nhãn trong vỏ đệm. Lông vũ thật khi bóp có tiếng sột soạt nhẹ, đôi khi thấy cuống lông qua vỏ lót. Sợi tổng hợp đàn hồi đều hơn. Không nên rạch vỏ để kiểm vì mất bảo hành.
Mút hoạt tính có nên dùng cho sofa?
Có thể ở lớp mỏng bên trên để tạo cảm giác ôm, nhưng cả khối mút hoạt tính dày dễ giữ nhiệt và cảm giác hơi “lún dính” khi ngồi lâu trong thời tiết nóng. Phòng không có điều hoà thì mút hồi nhanh thường dễ chịu hơn.
Vì sao sofa mới mua ngồi thấy cứng hơn ở cửa hàng?
Mẫu trưng bày đã được nhiều người ngồi nên mút đã “mềm ra” một chút. Sofa mới cần vài tuần để đệm ổn định. Nếu sau vài tháng vẫn cứng khác hẳn mẫu đã thử, hãy hỏi người bán xem cấu tạo đệm có giống mẫu trưng bày không.
Đệm lưng rời hay đệm lưng liền tốt hơn?
Đệm lưng rời linh hoạt, dễ vỗ, dễ thay vỏ và cho vẻ thả lỏng; đệm lưng liền gọn, luôn phẳng, ít phải chỉnh. Nhà có trẻ hay khách đông thì đệm liền đỡ công dọn; phòng thư giãn riêng thì đệm rời dễ chịu hơn.
Có thể tự thay mút cho đệm sofa Ý không?
Có thể nếu vỏ có khoá kéo và bạn đặt được khối mút đúng kích thước, tỉ trọng. Tuy vậy, đệm nhiều lớp có lớp bọc bông, lông vũ khó làm lại cho đẹp. Thợ bọc nệm có kinh nghiệm thường làm kỹ hơn, nhất là khi muốn giữ dáng mép đệm.