Căn hộ nhỏ làm phong cách Ý được nếu thiết kế cho cả căn như một không gian liền: một bảng màu ấm xuyên suốt, đồ thấp chân lộ, vài món đồ biến đổi công năng, tủ kín cao tới trần để giấu đồ, và ánh sáng nhiều lớp thay cho đèn trần đơn. Đây cũng chính là cách các căn hộ cũ ở Milan, Rome, nhiều căn chỉ ba bốn chục mét vuông, được bày từ nhiều thập kỷ nay.
Bài này không đi vào từng phòng (phòng khách nhỏ, phòng ăn nhỏ, phòng tắm nhỏ kiểu Ý có bài riêng ở các danh mục tương ứng), mà bàn chiến lược cho toàn căn: chọn nhánh Ý nào, chia khu ra sao, đồ nào đáng đầu tư, và hai phương án mẫu cho căn studio 35 m² và căn một phòng ngủ 55 m² (tình huống giả định).
Vì sao căn hộ nhỏ và thiết kế Ý hợp nhau
Thiết kế hiện đại Ý lớn lên cùng làn sóng người dân đổ về thành phố sau chiến tranh và sống trong những căn hộ nhỏ. Nhiều nhà thiết kế Ý thế kỷ 20 coi căn hộ chật là một đề bài: ghế xếp chồng, bàn mở rộng, hệ kệ module, đến cả những khối sinh hoạt gom giường, tủ, bếp vào một cụm. Cho tới nay, các nhà sản xuất Ý vẫn nổi tiếng với giường gấp tường, sofa biến thành giường, bàn nâng hạ.
Thêm vào đó, các nhánh Ý hiện đại và tối giản vốn dùng đồ thấp, chân lộ, màu trung tính ấm, ít trang trí. Những đặc điểm này chính là các kỹ thuật làm căn phòng trông rộng: đồ thấp giữ tầm nhìn thoáng ở độ cao mắt, chân lộ cho thấy sàn chạy liền, màu đồng nhất xoá ranh giới giữa các khu.
Ngược lại, có những nhánh Ý khó vào căn hộ nhỏ: cổ điển Baroque với đồ chạm khắc lớn, tân cổ điển nhiều phào, Tuscany với dầm gỗ trên trần. Không phải cấm, nhưng chỉ nên lấy một món làm điểm nhấn.
Vì vậy câu hỏi đầu tiên không phải "đồ Ý nào" mà là "nhánh Ý nào". Với căn hộ dưới 60 m², hai nhánh hợp nhất là tối giản Milan và hiện đại giữa thế kỷ 20; bản Puglia trắng mộc của Địa Trung Hải cũng hợp nếu căn hộ nhiều nắng.
Sáu nguyên tắc cho toàn căn
Một bảng màu cho cả căn. Chọn một màu nền (kem, be ấm), một màu trung gian (xám nâu, gỗ trung tính) và một màu nhấn (nâu da bò, xanh rêu). Mọi phòng dùng cùng bảng, chỉ đổi tỉ lệ. Ranh giới giữa các khu mờ đi, căn hộ đọc như một không gian lớn.
Một loại sàn liền mạch. Cùng một sàn gỗ hoặc gạch khổ lớn chạy từ cửa vào tới ban công, kể cả phòng ngủ. Sàn đổi vật liệu ở mỗi phòng chia nhỏ căn hộ ra.
Đồ thấp, chân lộ, cạnh bo. Sofa, tủ thấp, giường có chân để thấy sàn bên dưới; cạnh bàn bo tròn để lối đi hẹp vẫn an toàn và mềm mắt.
Tủ kín cao tới trần. Tủ âm tường hoặc tủ đứng cao kịch trần, cánh phẳng cùng màu tường, gần như biến mất. Một bức tường tủ thay cho năm món tủ rời.
Đồ biến đổi công năng ở chỗ đáng. Giường gấp tường khi cần phòng khách ban ngày; bàn ăn mở rộng khi có khách; ghế xếp chồng cất trong tủ. Chỉ chọn một hai món biến đổi thật sự dùng tới.
Ánh sáng nhiều lớp. Đèn hắt trần hoặc đèn rọi ray thay đèn ốp trần trung tâm; một đèn cây, một đèn bàn ấm. Ánh sáng chiếu lên tường làm căn hộ trông lớn hơn ánh sáng chiếu thẳng xuống sàn.
Chọn kích thước đồ theo diện tích
Đồ quá nhỏ làm căn hộ lắt nhắt, đồ quá lớn làm chật lối. Bảng dưới là khoảng kích thước tham khảo cho căn hộ nhỏ (ví dụ giả định, đo lại theo nhà thật và lối vào thang máy):
| Món | Studio 30–40 m² | Căn một phòng ngủ 50–60 m² | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Sofa | Hai chỗ, khoảng 160–180 cm, hoặc sofa giường | Ba chỗ gọn, khoảng 200–220 cm | Tựa lưng thấp, tay vịn mảnh để đỡ chiếm chiều rộng |
| Bàn ăn | Tròn 80–90 cm hoặc bàn mở rộng | Tròn 100–110 cm hoặc chữ nhật mở rộng | Chừa tối thiểu khoảng 75–90 cm sau lưng ghế để đi lại |
| Giường | Giường gấp tường hoặc giường 140 cm có ngăn kéo | Giường 160 cm, đầu giường bọc nệm thấp | Chân lộ hoặc ngăn kéo, tuỳ nhu cầu chứa đồ |
| Tủ áo | Tủ âm tường kịch trần, cánh lùa | Tủ âm tường kịch trần trong phòng ngủ | Cánh lùa đỡ tốn diện tích mở cánh |
| Kệ tivi | Treo tường, sâu 30–35 cm | Tủ thấp dài, sâu 40–45 cm | Hoặc bỏ kệ, treo tivi và dùng tủ thấp chung |
| Thảm | Một tấm lớn định khu tiếp khách | Một tấm dưới sofa, một tấm cạnh giường | Thảm nhỏ lắt nhắt làm phòng vụn |
Nguyên tắc chung: ít món nhưng mỗi món đủ lớn để làm tròn vai. Một sofa ba chỗ gọn ở căn 55 m² thường đẹp và tiện hơn một sofa hai chỗ kèm hai ghế đôn nhỏ.
Trước khi đặt đồ lớn, đo cửa căn hộ, hành lang, kích thước thang máy và góc quay. Đồ Ý nhập khẩu thường không tháo rời được như đồ lắp ráp.
Phương án mẫu: studio 35 m² một người ở
Studio hình chữ nhật, bếp và vệ sinh dọc một bên, cửa sổ ở đầu kia (tình huống giả định). Trình tự bố trí:
- Chia ba khu theo chiều dài: khu vào và bếp gần cửa, khu ăn và làm việc ở giữa, khu nghỉ gần cửa sổ.
- Toàn bộ một bức tường dài làm tủ kịch trần cánh phẳng màu kem: chứa quần áo, giày, đồ gia dụng, vali; một ô tủ trống làm hốc bàn làm việc.
- Khu nghỉ dùng giường gấp tường kết hợp sofa: ban ngày gập giường, sofa phía trước dùng tiếp khách; ban đêm kéo giường xuống.
- Bàn tròn 90 cm gỗ óc chó ở giữa căn, vừa là bàn ăn vừa là bàn làm việc; hai ghế gỗ khung mảnh, thêm hai ghế xếp cất tủ.
- Bếp cánh phẳng cùng màu tủ tường, mặt đá mờ, tay nắm âm; không treo tủ trên nếu có thể để căn hộ thoáng.
- Ánh sáng: đèn thả trên bàn tròn, đèn đọc sách cạnh sofa, đèn hắt dọc tủ tường.
- Một món điểm nhấn: một ghế bành hiện đại Ý hoặc một đèn cây dáng cong đặt cạnh cửa sổ.
Kết quả là căn studio có ba khu rõ mà không cần vách ngăn, với một bức tường tủ gánh toàn bộ việc chứa đồ. Tinh thần Ý đến từ chất liệu (gỗ óc chó, đá mờ, da hoặc vải dệt dày) và tỉ lệ, không cần món nào mang mác thương hiệu.
Phương án mẫu: căn một phòng ngủ 55 m² cho hai người
Căn hộ có phòng khách liền bếp khoảng 25 m², một phòng ngủ khoảng 12 m², lô gia nhỏ (tình huống giả định):
- Sàn gỗ màu sồi khói chạy liền phòng khách, bếp và phòng ngủ; tường kem cả căn.
- Phòng khách: sofa ba chỗ gọn chân lộ, bàn trà tròn mặt travertine, tủ thấp dài làm kệ tivi, thảm lớn.
- Bếp chữ I hoặc chữ L cánh phẳng màu xám nâu, bàn ăn mở rộng đặt giữa bếp và sofa làm vùng đệm.
- Phòng ngủ: giường 160 cm đầu giường bọc nệm thấp, tủ âm tường kịch trần cánh lùa, hai đèn treo thay tab đầu giường để giải phóng sàn.
- Lô gia: hai ghế gỗ hoặc ghế mây, vài chậu đất nung trồng cây thảo mộc.
- Ánh sáng: đèn rọi ray ở phòng khách, đèn thả bàn ăn, đèn cây cạnh sofa, đèn hắt đầu giường.
Điểm cần giữ là vùng đệm giữa bếp và phòng khách: bàn ăn đặt đúng chỗ giúp hai khu không dính vào nhau mà vẫn liền mạch. Nếu thích, có thể thay bàn ăn bằng một quầy bar thấp mặt đá, nhưng bàn ăn thật vẫn hợp nếp ăn cơm gia đình Việt hơn.
Chứa đồ: phần chìm quyết định căn hộ có giữ được vẻ Ý
Ảnh chụp căn hộ nhỏ kiểu Ý trông thoáng vì gần như không thấy đồ lặt vặt. Bí quyết không nằm ở việc chủ nhà sở hữu ít đồ, mà ở chỗ mọi thứ có chỗ cất được tính từ trước. Một gia đình hai người ở Việt Nam thường có nhiều đồ hơn người ta tưởng: nồi niêu cho bữa cơm nhiều món, chăn mền đổi mùa, đồ thờ cúng ngày lễ, quà biếu, vali, xe đẩy, máy hút bụi, bình nước lọc.
Cách làm hiệu quả là kiểm kê đồ theo nhóm trước khi vẽ tủ: đồ dùng hằng ngày, đồ theo mùa, đồ hiếm khi dùng. Đồ hằng ngày cất ở tầm tay, gần nơi dùng; đồ theo mùa lên phần trên cùng của tủ kịch trần; đồ hiếm khi dùng vào ngăn sâu dưới giường hoặc tủ ở hành lang. Một hốc tủ dành riêng cho máy hút bụi, cây lau nhà và thùng rác phân loại giúp bếp và lô gia gọn hẳn.
Tủ kịch trần nên có cánh phẳng không tay nắm hoặc tay nắm âm, cùng màu với tường, để khối tủ lớn không đè lên căn phòng. Bên trong chia ngăn theo đồ thật, có thanh treo hai tầng cho áo ngắn, ngăn kéo cho đồ nhỏ. Phần chân tủ có thể làm hốc để giày ngay cạnh cửa vào, hợp với thói quen bỏ dép ở cửa của nhà Việt.
Khi phần chìm đã làm tốt, phần nổi mới có thể tối giản đúng kiểu Ý: mặt bàn trống, kệ để vài món có chủ ý, sofa không bị chất quần áo. Ngược lại, căn hộ thiếu tủ thì dù mua đồ Ý đẹp tới đâu cũng sẽ sớm bị đồ đạc phủ kín.
Sai lầm hay gặp khi làm căn hộ nhỏ theo phong cách Ý
Những sai lầm làm căn hộ nhỏ trông chật hơn, hoặc mất tinh thần Ý:
- Mua bộ sofa góc chữ L lớn vì thấy đẹp trong showroom rộng; về căn hộ 25 m² nó chiếm cả phòng khách.
- Mỗi phòng một màu, một sàn, làm căn hộ vụn ra thành nhiều ô nhỏ.
- Nhiều tủ rời thấp cao khác nhau thay vì một bức tường tủ kín; mặt tủ nào cũng thành chỗ để đồ lặt vặt.
- Đèn ốp trần trắng giữa phòng làm phẳng mọi chất liệu, mất hết cảm giác ấm của da, gỗ, đá.
- Gương phủ kín tường để "nới rộng" nhưng phản chiếu cả sự lộn xộn; một tấm gương lớn đặt đúng chỗ đối diện cửa sổ là đủ.
- Quá nhiều món điêu khắc: đèn dáng lạ, ghế dáng lạ, bàn dáng lạ cùng lúc trong 30 m² tranh nhau sự chú ý.
Phần lớn các sai lầm trên đến từ việc chọn từng món riêng lẻ thay vì nghĩ cho cả căn. Vẽ một mặt bằng đơn giản, đặt đồ đúng tỉ lệ trước khi mua, là việc mất vài giờ nhưng tiết kiệm được nhiều lần đổi trả.
Câu hỏi thường gặp
Căn hộ 35 m² có nên dùng giường gấp tường không?
Nên cân nhắc nếu ban ngày cần không gian tiếp khách hoặc làm việc. Giường gấp tường cần tường đủ chắc để bắt vít và cơ cấu nâng chất lượng; hỏi kỹ về tải trọng, bảo hành cơ cấu và xem thử thao tác trước khi đặt.
Sofa giường có phải giải pháp tốt cho căn hộ nhỏ?
Sofa giường tiện khi chỉ thỉnh thoảng có khách ngủ lại. Nếu dùng làm giường hằng ngày, đệm thường không êm bằng giường thật và việc gập mở mỗi ngày dễ làm cơ cấu nhanh hỏng. Khi đó giường gấp tường hoặc giường có ngăn kéo hợp hơn.
Màu tối có dùng được trong căn hộ nhỏ không?
Dùng được ở một mảng nhỏ hoặc ở đồ rời như sofa, ghế bành. Nhiều căn hộ nhỏ ở Milan dùng một bức tường màu sẫm để tạo chiều sâu. Phần còn lại nên là màu ấm sáng và có đủ ánh sáng nhiều lớp để màu tối không làm phòng bí.
Có nên làm vách ngăn kính để chia phòng ngủ trong căn studio?
Vách kính giữ được ánh sáng nhưng hạn chế riêng tư và cách âm. Có thể dùng vách kính khung mảnh kèm rèm, hoặc tủ hai mặt làm vách ngăn vừa chứa đồ vừa chia khu. Cần kiểm tra quy định của toà nhà trước khi làm.
Đồ Ý nhập khẩu có hợp căn hộ nhỏ ở Việt Nam không?
Một số đồ Ý được thiết kế cho căn hộ châu Âu nhỏ nên rất hợp. Tuy nhiên cần đo kỹ kích thước đồ, cửa căn hộ, thang máy và hành lang trước khi đặt, vì nhiều món không tháo rời được và thời gian chờ đặt hàng dài.
Ưu tiên đầu tư món nào trong căn hộ nhỏ phong cách Ý?
Thường là sofa hoặc giường, vì dùng nhiều nhất và nhìn thấy nhiều nhất, sau đó là hệ tủ kín và ánh sáng. Đồ trang trí để sau cùng. Trong căn hộ nhỏ, một món chính tốt quan trọng hơn nhiều món phụ.