Giường bọc nệm kiểu Ý là loại giường có khung và đầu giường được phủ một lớp mút rồi bọc vải hoặc da, thay vì để lộ gỗ. Chất lượng của nó nằm ở năm phần mà người mua ít khi hỏi: khung bên trong làm bằng gì, lớp mút dày và đàn hồi ra sao, vỏ bọc may cố định hay tháo ra được, tấm phản đỡ đệm là nan gỗ hay tấm phẳng, và chân giường chịu lực thế nào. Hai chiếc giường trông giống hệt trên ảnh có thể khác nhau hoàn toàn ở năm điểm này.
Trong căn hộ Việt, giường bọc mang lại cảm giác mềm, tựa lưng đọc sách êm và che được phần gỗ dễ trầy. Đổi lại, nó cần chọn vải phù hợp khí hậu ẩm, có kế hoạch vệ sinh và cần đo kích thước kỹ vì khung bọc dày hơn giường gỗ. Bài này đi qua cấu tạo, kích thước, phản đỡ đệm, loại có ngăn chứa nâng hơi, chọn vỏ bọc và danh mục kiểm khi nhận hàng. Chọn đệm, tức nệm nằm, là chuyện riêng và không bàn sâu ở đây.
Cấu tạo một chiếc giường bọc: năm phần cần hỏi
Khung. Khung tốt thường là gỗ thịt, gỗ dán nhiều lớp (plywood) hoặc thép, có thanh giằng giữa với giường từ 1,6 m trở lên. Khung bằng ván dăm mỏng nhẹ hơn và rẻ hơn, nhưng dễ lỏng ốc sau vài lần tháo lắp. Hỏi người bán khung làm bằng gì; hàng tốt thường công bố rõ.
Lớp mút và lót. Đầu giường và thành giường được dán mút, đôi khi có thêm lớp bông tấm để bề mặt mềm và tròn cạnh. Mút có khối lượng riêng cao đàn hồi lâu hơn, ít xẹp ở chỗ tựa lưng. Người bán đáng tin sẽ cho biết mút loại gì, dày bao nhiêu, có chứng nhận về phát thải hay chống cháy theo tiêu chuẩn châu Âu nào không.
Vỏ bọc. Có hai kiểu: bọc cố định, tức vải hoặc da được ghim, dán thẳng vào khung; và vỏ tháo rời, trong catalogue Ý thường ghi "sfoderabile", có khoá kéo hoặc dán gai để tháo ra giặt hay thay. Vỏ tháo rời đắt hơn nhưng rất đáng với khí hậu nóng ẩm và nhà có trẻ nhỏ.
Phản đỡ đệm. Tấm đỡ đệm, trong tiếng Ý gọi là "rete", thường là các nan gỗ cong gắn trên khung, hoặc tấm phẳng. Loại phản ảnh hưởng tới độ thông hơi của đệm và cảm giác nằm, sẽ nói kỹ ở mục dưới.
Chân. Chân kim loại mảnh, chân gỗ, hoặc giường ngồi sát sàn có chân lùi vào trong để trông như lơ lửng. Chân lùi vào trong đẹp nhưng dễ vấp ngón chân nếu khung bọc nhô ra nhiều. Chân cao từ 10 cm trở lên giúp gầm thoáng và dễ lau.
Kích thước: cỡ đệm, khung ngoài và đầu giường
Sai lầm phổ biến nhất khi mua giường bọc là lấy cỡ đệm làm cỡ giường. Bảng dưới là các cỡ thường gặp; kích thước khung ngoài chỉ là khoảng tham khảo, mỗi mẫu một khác:
| Cỡ đệm | Cách gọi thường gặp | Khung ngoài tham khảo | Phòng nên có |
|---|---|---|---|
| 140 × 190 hoặc 200 cm | Giường đôi nhỏ, ở Ý hay gọi "una piazza e mezza" khi hẹp hơn | Rộng khoảng 150–165 cm | Phòng ngang từ 2,8 m |
| 160 × 190 hoặc 200 cm | Giường đôi tiêu chuẩn, ở Ý gọi "matrimoniale" | Rộng khoảng 170–190 cm | Phòng ngang từ 3,0 m |
| 180 × 200 cm | Giường đôi lớn, phổ biến ở Việt Nam | Rộng khoảng 190–210 cm | Phòng ngang từ 3,3 m |
| Chiều dài | Nhiều mẫu Ý tính theo đệm dài 190 cm, có tuỳ chọn 200 cm | Dài thêm 15–30 cm do đầu giường dày | Kiểm chiều dài phòng |
| Chiều cao đầu giường | Thấp, trung bình, cao | Khoảng 90–130 cm tính từ sàn | Trần thấp nên chọn mức vừa |
Hai điểm cần hỏi rõ trước khi đặt hàng nhập: chiều dài đệm là 190 hay 200 cm, vì đệm Việt Nam phổ biến dài 200 cm; và chiều cao mặt phản tính từ sàn, để biết đệm đặt lên sẽ cao bao nhiêu so với tab đầu giường. Mua đệm trong nước cho giường nhập thì đo lòng khung thật bằng thước, không tin vào tên cỡ.
Phản đỡ đệm: nan gỗ, nan chỉnh độ cứng và tấm phẳng
Phản nan gỗ cong là loại phổ biến ở giường châu Âu: các thanh gỗ dán uốn hơi vồng lên, gắn vào khung bằng đầu cao su hoặc nhựa, có chút đàn hồi. Khoảng hở giữa các nan giúp mặt dưới của đệm thoáng khí, điều quan trọng ở khí hậu ẩm vì đệm hút hơi ẩm từ cơ thể mỗi đêm. Khoảng cách nan quá rộng thì đệm mềm có thể võng xuống giữa các nan; hãy hỏi nhà sản xuất đệm khuyến nghị khoảng cách tối đa.
Phản có nan điều chỉnh là loại có con trượt ở vùng hông và vai để chỉnh cứng mềm, một số loại nâng được phần đầu hoặc chân bằng tay hay bằng mô tơ. Loại có mô tơ cần nguồn điện gần giường và nên hỏi kỹ điện áp, phích cắm và bảo hành phần điện khi là hàng nhập. Phản chia đôi cho hai người, mỗi nửa một độ cứng, là lựa chọn tốt nếu hai vợ chồng thích cảm giác nằm khác nhau.
Tấm phẳng bằng gỗ dán hoặc ván, có hoặc không khoan lỗ, cứng và rẻ hơn. Nhiều người Việt quen nằm cứng nên thích loại này. Điểm yếu là thông hơi kém: đệm đặt lâu trên tấm phẳng kín trong mùa nồm có thể ẩm mặt dưới, sinh mùi hoặc mốc. Nếu dùng tấm phẳng, nên chọn loại có lỗ thoáng, lật và dựng đệm định kỳ, và không để đệm sát tấm phẳng khi phòng đóng kín nhiều ngày.
Giường có ngăn chứa nâng hơi: tiện nhưng cần kiểm kỹ
Giường có ngăn chứa, ở Ý gọi là "letto contenitore", là loại cả mặt phản nâng lên nhờ hai piston khí, để lộ một hộc chứa bằng diện tích giường. Với căn hộ nhỏ, đây là chỗ cất chăn mùa đông, vali, đồ ít dùng rất đáng giá, và là lý do nhiều người chọn giường bọc kiểu Ý.
Điểm cần kiểm đầu tiên là piston. Lực piston phải khớp với trọng lượng phản cộng đệm; đệm quá nặng thì nâng nặng tay, đệm quá nhẹ thì phản bật lên mạnh. Nhà sản xuất thường cho chọn lực piston theo loại đệm, hoặc có thể thay piston. Hỏi trước khi đặt, nhất là khi định dùng đệm cao su dày vốn nặng hơn nhiều loại khác. Mở theo chiều nào cũng quan trọng: mở từ cuối giường cần chỗ đứng cuối giường, mở bên hông hợp với phòng có giường kê sát tường.
Điểm thứ hai là đáy hộc. Đáy bằng ván mỏng đặt sát sàn, trong mùa nồm, có thể hút ẩm từ sàn, làm đồ vải bên trong có mùi. Đáy nên có chân hoặc gờ cách sàn, đồ cất trong hộc nên cho vào túi vải thoáng hoặc hộp có lỗ, không bọc kín ni lông lâu ngày. Hộc chứa cũng làm giường không có gầm thoáng, nên phòng cần được thông gió tốt hơn. Cuối cùng, kiểm tay nắm hoặc dây kéo để nâng phản: phải đủ chắc để kéo hằng tuần mà không bung đường may.
Chọn vỏ bọc: vải, da và những điều đặc thù của phòng ngủ
Vỏ bọc giường chịu tác động khác vỏ sofa: ít ma sát hơn nhưng tiếp xúc với tóc, da đầu, mồ hôi khi tựa lưng, và nằm ở nơi hay đóng kín, ít nắng. Bảng dưới so sánh các lựa chọn thường gặp:
| Loại vỏ | Ưu điểm | Nhược điểm trong khí hậu Việt | Hợp với |
|---|---|---|---|
| Vải dệt thô, vải pha lanh | Thoáng, ấm mắt, dễ tháo giặt nếu là vỏ rời | Bám bụi, cần hút bụi định kỳ | Hầu hết phòng ngủ |
| Bouclé | Rất mềm mắt, đúng xu hướng thiết kế Ý gần đây | Sợi vòng dễ móc vào móng thú cưng, khó làm sạch vết bẩn sâu | Nhà không nuôi chó mèo |
| Nhung | Màu sâu, sang | Hằn vết khi tựa, bạc màu khi bị nắng chiếu | Phòng ít nắng trực tiếp |
| Da bò | Bền, dễ lau, già đẹp theo thời gian | Đầu giường dính dầu tóc thành vệt, da cần dưỡng khi điều hoà làm khô | Người chịu chăm da |
| Giả da | Rẻ, dễ lau | Một số loại bong tróc sau vài năm trong khí hậu ẩm nóng | Phòng phụ, phòng cho thuê |
Với vải, nên hỏi chỉ số chống mài theo phép thử Martindale nếu người bán có, độ bền màu dưới ánh sáng và vải có xử lý chống bám bẩn không. Phần đọc thông số vải và da chi tiết nằm ở chuyên mục chất liệu. Màu sáng nên đi với vỏ tháo rời; màu tối dễ lộ bụi và lông thú hơn bạn nghĩ.
Giường bọc trong phòng ngủ Việt: điều hoà, nồm và vệ sinh định kỳ
Giường bọc được thiết kế trước hết cho phòng ngủ châu Âu, nơi không khí khô hơn và ít khi phải bật điều hoà suốt đêm. Ở Việt Nam, hai tình huống cần tính trước. Thứ nhất là luồng gió lạnh: nếu cục điều hoà thổi thẳng vào đầu giường bọc da, da sẽ khô và nứt sớm ở phần trên; vỏ vải thì ít bị ảnh hưởng hơn. Thứ hai là mùa nồm ở miền Bắc: vải và mút hút ẩm, có thể có mùi nếu phòng đóng kín nhiều ngày. Bật chế độ hút ẩm của điều hoà hoặc dùng máy hút ẩm trong những tuần nồm là đủ để giữ giường khô.
Lịch vệ sinh đơn giản cho giường bọc: hút bụi đầu giường và thành giường bằng đầu hút mềm mỗi lần thay ga; lau vết bẩn mới ngay bằng khăn ẩm vắt kiệt, thấm chứ không chà; tháo vỏ giặt theo nhãn hướng dẫn của hãng nếu là vỏ rời, thường là giặt nhẹ, không sấy nóng để vải không co. Vỏ cố định bị bẩn sâu thì nên gọi dịch vụ giặt nệm có kinh nghiệm với vải bọc, đừng đổ nhiều nước lên vì nước ngấm xuống lớp mút rất lâu khô.
Một thói quen nhỏ giúp đầu giường bọc sạch lâu: kê một chiếc gối tựa lưng lớn khi ngồi đọc sách hay xem điện thoại, để dầu tóc và mồ hôi không bám trực tiếp lên vải hoặc da. Những vệt sẫm màu ở vị trí tựa đầu là kiểu bẩn khó làm sạch nhất trên giường bọc.
Kiểm khi nhận hàng và lắp đặt
Giường bọc thường giao ở dạng tháo rời: đầu giường, hai thành, cuối giường, phản và chân. Khi đội lắp đặt mang tới, nên kiểm theo thứ tự:
- Đối chiếu mã mẫu, màu vải hoặc da, kích thước với hợp đồng và bảng mẫu đã chọn, trước khi bóc hết lớp bọc.
- Nhìn đường may dưới ánh sáng ngang: đường chỉ đều, không lệch mũi, không nhăn ở góc. Vải có hoa văn hay sọc thì kiểm hoa văn khớp nhau giữa đầu giường và thành.
- Ấn tay đều trên đầu giường để cảm nhận lớp mút: không có chỗ lõm, không có cạnh khung cứng lộ ra dưới vải.
- Lắp xong, lắc nhẹ giường ở bốn góc, ngồi mạnh ở mép: không có tiếng kêu ở khớp, không lung lay. Giường từ 1,6 m nên có chân giữa chạm sàn.
- Với giường nâng hơi, nâng hạ phản vài lần khi đã đặt đệm thật lên: piston phải êm, phản dừng lại được ở vị trí mở.
- Giữ lại túi ốc vít, khoá lục giác và tờ hướng dẫn. Giường bọc nhập thường dùng ốc theo hệ của hãng; mất là khó mua thay.
Nếu có vết bẩn, trầy hay lệch màu, ghi rõ vào biên bản giao nhận và chụp ảnh ngay lúc đó. Phần bảo hành của hãng khác với cam kết của người bán ra sao được trình bày ở chuyên mục đặt mua, vận chuyển và lắp đặt.
Câu hỏi thường gặp
Giường bọc có hợp với nhà nuôi chó mèo không?
Được nếu chọn vỏ phù hợp. Tránh bouclé và vải dệt vòng dễ bị móng móc sợi; chọn vải dệt chặt, bề mặt phẳng hoặc da có lớp phủ. Vỏ tháo rời giúp giặt lông và mùi dễ hơn. Nên cắt móng và có chỗ nằm riêng cho thú cưng để giảm cào lên đầu giường.
Giường bọc có bị mạt bụi nhiều hơn giường gỗ không?
Bề mặt vải và lớp mút giữ bụi nhiều hơn mặt gỗ, nên cần hút bụi đầu giường và thành giường định kỳ, ví dụ mỗi lần thay ga. Người có cơ địa dị ứng nên ưu tiên vỏ tháo giặt được hoặc da, và giữ phòng thông thoáng, độ ẩm vừa phải.
Có thể đặt đệm Việt Nam lên giường nhập từ Ý không?
Được, miễn là đo đúng lòng khung. Nhiều giường Ý tính theo đệm dài 190 cm, trong khi đệm Việt Nam phổ biến dài 200 cm. Đặt đệm dài hơn lòng khung sẽ bị cong; đệm ngắn hơn để lại khe hở. Hỏi người bán tuỳ chọn chiều dài trước khi đặt sản xuất.
Giường bọc dùng được bao lâu?
Phụ thuộc chủ yếu vào khung và lớp mút. Khung gỗ thịt hoặc gỗ dán tốt có thể dùng rất lâu; mút đầu giường xẹp dần theo năm và có thể thay khi bọc lại. Vỏ vải là phần hao mòn nhanh nhất, nên vỏ tháo rời giúp kéo dài tuổi giường bằng cách thay vỏ.
Đầu giường bọc có tách rời để thay riêng không?
Nhiều mẫu cho phép, vì đầu giường bắt ốc vào khung. Điều này hữu ích khi muốn đổi màu phòng hoặc khi vỏ hỏng. Hỏi trước khi mua xem hãng có bán riêng đầu giường hay vỏ thay thế không, và thời gian đặt hàng phần thay thế nếu là hàng nhập.
Giường thấp sát sàn có nóng và ẩm hơn không?
Giường gầm thấp và kín làm không khí dưới đệm kém lưu thông, dễ ẩm hơn trong mùa nồm, nhất là khi phản là tấm phẳng. Nếu thích giường thấp, nên dùng phản nan gỗ, để lại khe thoáng ở chân và lật dựng đệm định kỳ.