Tủ lavabo treo là tủ chứa đồ gắn trên tường dưới chậu rửa mặt, không chạm sàn, thường có ngăn kéo thay cánh và một mặt liền chậu bằng gốm, đá nhân tạo hay đá tự nhiên. Trong phòng tắm Ý, đây là món đồ gỗ duy nhất, là chỗ mang hơi ấm giữa gạch, kính và kim loại, và cũng là món dễ hỏng nhất nếu chọn sai vật liệu hoặc lắp sai cách trong khí hậu ẩm.
Bài này đi qua cách chọn chất liệu cho thùng tủ và mặt chậu, chiều rộng, chiều sâu, chiều cao đặt chậu, cách treo chắc trên tường gạch, gạch lỗ và thạch cao, cách bố trí ngăn kéo quanh đường ống thoát, rồi đến những thói quen giữ gỗ khỏi phồng cạnh. Phần vật liệu và bố cục chung của phòng tắm, cùng chuyện thông gió, đã có ở bài phòng tắm phong cách Ý.
Vì sao phòng tắm Ý chuộng tủ treo
Lý do đầu tiên là sàn. Tủ treo để lộ sàn bên dưới, nên mặt sàn liền từ cửa tới khu tắm, lau một lượt là xong, không có chân tủ đọng nước, không có khe giữa tủ và sàn để cặn bẩn chui vào. Trong phòng tắm nhỏ, khoảng sàn lộ ra còn làm phòng trông rộng hơn, và một dải đèn hắt dưới đáy tủ tạo ánh sáng dịu vào ban đêm.
Lý do thứ hai là tuổi thọ của gỗ. Đáy tủ đặt sàn là nơi chịu nước nhiều nhất: nước lau nhà, nước tràn từ khu tắm, nước nhỏ giọt từ khăn. Đáy tủ treo cách sàn vài chục centimet nên tránh được gần hết những thứ đó. Đây là lý do thiết thực nhất cho khí hậu Việt Nam.
Lý do thứ ba là chiều cao. Tủ treo có thể đặt đúng độ cao người dùng cần, cao hơn cho gia đình người cao, thấp hơn một chút nếu có người lớn tuổi hay trẻ lớn dùng chung. Tủ đặt sàn thì chiều cao cố định theo thiết kế của nhà sản xuất. Đổi lại, tủ treo đòi hỏi tường chắc và lắp đặt cẩn thận, điều sẽ được nói kỹ ở phần dưới.
Chất liệu thùng tủ và mặt chậu
Một tủ lavabo gồm thùng tủ, mặt trước ngăn kéo và mặt chậu. Mỗi phần có thể làm bằng vật liệu khác nhau; bảng dưới tóm tắt các lựa chọn hay gặp trong catalogue Ý:
| Bộ phận và vật liệu | Ưu điểm | Điểm yếu | Cần hỏi người bán |
|---|---|---|---|
| Thùng: ván sợi chịu ẩm | Phổ biến, ổn định, sơn được đẹp | Phồng nếu nước ngấm vào cạnh hở | Loại ván chịu ẩm gì, cạnh có được phủ kín không |
| Thùng: gỗ dán chịu nước | Chịu ẩm tốt hơn, bắt vít chắc | Đắt hơn, nặng hơn | Keo dán loại chịu nước hay không |
| Thùng: gỗ tự nhiên | Ấm, già đẹp | Co ngót khi độ ẩm thay đổi, cần chăm | Gỗ gì, xử lý và phủ bề mặt ra sao |
| Mặt trước: veneer, sơn mài, laminate | Đa dạng màu và vân | Veneer và sơn mài kỵ nước đọng lâu | Lớp phủ bảo vệ loại gì |
| Mặt chậu: gốm liền khối | Không mạch, dễ lau, bền nhiệt | Mẻ nếu rơi vật nặng | Có làm theo kích thước tủ không |
| Mặt chậu: đá nhân tạo, vật liệu đặc | Liền chậu không mối nối, sửa trầy được | Kỵ nhiệt cao trực tiếp | Thành phần, cách vệ sinh khuyến nghị |
| Mặt chậu: đá tự nhiên | Đẹp, mỗi tấm một khác | Nhạy axit, cần phủ chống thấm | Loại đá, lịch phủ lại |
| Mặt chậu: gốm kỹ thuật tấm mỏng | Bền vết bẩn và nhiệt, mỏng thanh | Cạnh mỏng dễ mẻ khi va | Độ dày, cách hoàn thiện cạnh |
Với phòng tắm có thông gió kém, thùng tủ bằng gỗ dán chịu nước và mặt chậu liền khối là tổ hợp an toàn nhất. Mặt chậu liền khối không có khe giữa chậu và mặt bàn, nơi nước thường ngấm vào cạnh lỗ khoét của tủ bên dưới.
Kích thước và chiều cao đặt chậu
Chiều rộng theo module. Tủ lavabo Ý thường có chiều rộng theo bước như 60, 80, 100, 120 cm và lớn hơn cho hai chậu. Tủ hai chậu chỉ đáng khi rộng từ khoảng 120 cm trở lên; hẹp hơn thì hai người đứng cạnh nhau vẫn chạm vai.
Chiều sâu. Tủ tiêu chuẩn sâu khoảng 45 đến 50 cm; dòng nông khoảng 35 đến 40 cm cho phòng hẹp. Tủ quá nông thì chậu nông theo, nước dễ bắn ra ngoài khi rửa mặt.
Chiều cao mép chậu. Mép trên của chậu thường đặt quanh 80 đến 90 cm tính từ sàn hoàn thiện. Người cao có thể chọn mức cao hơn để không phải cúi nhiều. Hãy đứng thử và cúi rửa mặt ở độ cao định chọn trước khi khoan tường.
Chậu đặt bàn phải trừ chiều cao. Với chậu đặt nổi trên mặt tủ, chiều cao mép chậu bằng chiều cao mặt tủ cộng chiều cao chậu. Nhiều người treo tủ theo con số tiêu chuẩn rồi đặt chậu nổi cao thêm 12 đến 15 cm, kết quả là mép chậu cao quá tầm tay.
Khoảng cách tới gương và vòi. Vòi gắn tường phải vươn đủ xa để nước rơi gần tâm chậu, không chảy sát thành. Gương nên bắt đầu cách mặt tủ một khoảng đủ để không bị nước bắn lên.
Treo chắc trên từng loại tường
Tải mà tủ lavabo treo phải chịu không chỉ là trọng lượng tủ. Hãy cộng thêm mặt đá hoặc gốm, nước trong chậu, đồ trong ngăn kéo, và lực người tì tay khi cúi rửa mặt, có khi cả một em bé đứng bám vào mép. Tủ tốt thường có ke treo bằng kim loại chỉnh được độ cao và độ nghiêng, bắt vào tường bằng vít và tắc kê đúng loại. Hãy hỏi nhà sản xuất tải trọng khuyến nghị và loại vật tư neo đi kèm.
Tường gạch đặc hoặc bê tông là thuận lợi nhất, tắc kê nở thông thường đã đủ chắc. Tường gạch lỗ, loại gạch rỗng phổ biến ở nhà Việt, cần tắc kê dành riêng cho vật liệu rỗng hoặc neo hoá chất có ống lưới, vì tắc kê nở thường có thể bung khi gặp lỗ rỗng. Vách thạch cao thì phải có khung gia cố đặt sẵn bên trong vách ở đúng độ cao tủ, hoặc dùng khung treo chuyên dụng cho thiết bị vệ sinh. Không treo tủ lavabo có mặt đá trực tiếp lên tấm thạch cao.
Đường cấp nước và thoát nước phải được đặt sẵn đúng độ cao theo bản vẽ của tủ đã chọn. Ống thoát ra tường quá thấp sẽ cắt ngang ngăn kéo; quá cao thì xi phông không đủ độ dốc. Vì thế, nên chọn tủ trước khi ốp gạch, lấy bản vẽ kỹ thuật của tủ đưa cho thợ nước. Đây là lỗi hay gặp nhất khi người ta chọn tủ sau cùng.
Ngăn kéo quanh xi phông: không phí chỗ nào
Đường ống dưới chậu là lý do tủ lavabo thường có nhiều chỗ bỏ phí. Tủ Ý giải quyết bằng vài cách mà người mua nên biết để hỏi:
- Ngăn kéo khoét chữ U phía sau, ôm lấy ống thoát, vẫn dùng được hai bên và phía trước.
- Xi phông tiết kiệm diện tích, loại dẹt chạy sát tường, để lại gần như toàn bộ chiều sâu ngăn kéo cho đồ.
- Ống thoát đi âm tường ở độ cao thấp hoặc cao hơn ngăn kéo, cần tính từ lúc xây thô.
- Ngăn kéo trong nằm sau mặt ngăn lớn, cho phép chia đồ nhỏ phía trên, chai lớn phía dưới.
- Khay chia có thể nhấc ra rửa, hợp với mỹ phẩm hay bị rò rỉ.
- Ngăn kéo chạy toàn phần có giảm chấn, kéo hết ra thấy đáy, đóng êm không va.
- Van khoá đặt chỗ dễ với: dù tủ đẹp đến đâu, van cấp nước nóng lạnh phải tiếp cận được khi cần khoá gấp.
Ngăn kéo tốt hơn cánh mở cho tủ lavabo vì lấy đồ từ trên xuống, không phải cúi lục phía sau đường ống. Nếu chọn cánh mở, hãy yêu cầu có kệ khoét để không bị ống chiếm hết chỗ.
Giữ gỗ khỏi phồng cạnh: thói quen và chi tiết lắp đặt
Gỗ trong phòng tắm hỏng gần như luôn bắt đầu ở cạnh: cạnh lỗ khoét chậu, cạnh dưới mặt ngăn kéo, cạnh tiếp giáp tường. Những bước sau giúp tủ bền nhiều năm:
- Khi lắp, bơm silicon trung tính chống nấm ở khe giữa mặt chậu và tường, để nước bắn không chảy xuống mặt sau tủ.
- Kiểm tra mọi lỗ khoét đi ống ở hậu tủ đã được dán cạnh hoặc sơn kín. Lỗ khoan thêm tại công trình thường bị bỏ trống, cần quét keo hoặc sơn bảo vệ.
- Nối xi phông và ống cấp thật kín, kiểm rò rỉ sau vài ngày dùng. Một giọt rò nhỏ nhỏ xuống đáy ngăn kéo mỗi ngày là đủ làm phồng ván trong vài tháng.
- Lau khô mặt tủ và mặt trước ngăn kéo sau khi rửa mặt, nhất là quanh chậu và tay nắm.
- Không vắt khăn ướt lên mặt tủ hay cánh ngăn kéo; dùng thanh treo hoặc móc riêng.
- Bật quạt hút trong và sau khi tắm, để hơi nước không đọng trên mặt tủ.
- Kiểm định kỳ mép dưới mặt ngăn kéo và cạnh lỗ chậu. Thấy cạnh bắt đầu sần hay phồng, xử lý nguồn nước ngay và báo người bán nếu còn bảo hành.
Tủ sơn mài mờ và veneer phủ tốt chịu được hơi ẩm phòng tắm bình thường. Thứ chúng không chịu được là nước đọng lâu ở một chỗ và nước ngấm vào cạnh hở. Giữ được hai điều đó, tủ gỗ dùng rất lâu trong phòng tắm Việt.
Kiểm khi mua và khi lắp xong
Tủ lavabo nhập thường đặt theo kích thước và màu, khó đổi trả. Những điểm nên kiểm:
- Bản vẽ kỹ thuật có ghi độ cao đường cấp, thoát khuyến nghị và vị trí ke treo.
- Loại vật liệu thùng tủ, loại lớp phủ, cách dán cạnh được công bố rõ.
- Mặt chậu và tủ khớp nhau, không có khe hở ở cạnh, lỗ thoát chậu thẳng với vị trí xi phông.
- Vòi đã chọn tương thích với lỗ vòi trên mặt chậu, hoặc với vị trí vòi gắn tường.
- Sau khi treo, đặt thước thuỷ lên mặt chậu: phẳng theo cả hai chiều, nước rút hết không đọng ở góc.
- Ngăn kéo chạy êm, khe hở mặt ngăn đều, không cọ vào ống.
- Xin lại phụ kiện dự phòng, khoá lục giác, hướng dẫn chỉnh ke treo và chính sách bảo hành bằng văn bản.
Phần bảo hành của hãng với cam kết của người bán và chuyện giao hàng, lắp đặt được trình bày ở chuyên mục đặt mua, vận chuyển và lắp đặt. Với tủ lavabo, hỏi rõ bảo hành có loại trừ hư hại do nước không, vì đây là kiểu hư hại phổ biến nhất.
Câu hỏi thường gặp
Tủ lavabo treo có chịu được người tì mạnh không?
Tủ lắp đúng ke và tắc kê trên tường chắc chịu được lực tì khi rửa mặt bình thường. Rủi ro nằm ở tường yếu hoặc vật tư neo sai loại. Không nên ngồi lên mặt tủ hay để trẻ em đu bám mép chậu, kể cả khi tủ trông rất chắc.
Tủ lavabo gỗ tự nhiên có hợp phòng tắm Việt Nam không?
Được nếu gỗ đã sấy và xử lý tốt, phủ bề mặt chịu nước và phòng có thông gió. Gỗ tự nhiên co ngót theo độ ẩm, nên cần chăm hơn ván kỹ thuật. Phòng tắm kín không quạt hút thì chọn vật liệu kỹ thuật chịu ẩm an toàn hơn.
Có nên làm đèn LED dưới đáy tủ lavabo không?
Đèn hắt dưới đáy tủ tạo ánh sáng đêm dịu và làm tủ trông như nổi. Cần dùng đèn có cấp bảo vệ chống nước phù hợp, bộ nguồn đặt ở chỗ khô, và để thợ điện đấu nối theo phân vùng an toàn phòng tắm.
Tủ lavabo cũ bị phồng đáy có sửa được không?
Ván sợi đã phồng hiếm khi trở lại như cũ. Có thể thay riêng tấm đáy hoặc mặt ngăn kéo nếu hãng còn bán, hoặc nhờ thợ làm lại phần hỏng. Trước hết phải tìm và chặn nguồn nước gây phồng, nếu không phần mới cũng sẽ hỏng theo.
Mặt chậu đá nhân tạo bị ố vàng do đâu?
Hay gặp do thuốc nhuộm tóc, mỹ phẩm màu, nước có nhiều sắt hoặc chất tẩy mạnh để lâu trên bề mặt. Lau ngay khi dây bẩn, dùng chất tẩy rửa nhẹ theo khuyến nghị của nhà sản xuất. Vết trầy nông trên vật liệu đặc thường có thể đánh lại.
Nên chọn tủ lavabo trước hay chọn gạch trước?
Nên chốt tủ lavabo, vòi và gương trước khi thợ nước đi ống và trước khi ốp gạch, vì độ cao đường cấp, thoát và vị trí ke treo phụ thuộc vào tủ. Chọn tủ sau cùng thường dẫn tới ống cắt ngang ngăn kéo hoặc phải đục lại gạch.